Pracownik zatrudniony na umowę o pracę, który jest rodzicem dziecka do 14. roku życia - własnego, przysposobionego adoptowanego lub dziecka przyjętego na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, ma prawo do wykorzystania w ciągu roku dwa dni opieki nad dzieckiem. Za ten czas pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Dwa dni opieki nad dzieckiem dla mamy i taty?

W sytuacji, kiedy oboje rodziców pracuje, dwa dni opieki nad dzieckiem przysługuje tylko jednemu z nich. Zatem rodzice muszą zdecydować, które z nich będzie korzystało z dodatkowych dni wolnych. W specjalnym oświadczeniu dla pracodawcy deklarują, że będą lub nie będą korzystać w danym roku kalendarzowym z dwóch dni opieki nad dzieckiem. Pracodawca po otrzymaniu wniosku od pracownika ma obowiązek udzielić mu wolnego w terminie przez niego wskazanym. Pracownikowi nie można odmówić udzielenia wolnego.

Ważne!

Dwa dni opieki nad dzieckiem nie muszą być wykorzystane np. w czasie choroby dziecka. Składając wniosek do pracodawcy o udzielenie wolnego, pracownik nie jest zobowiązany do podawania żadnej przyczyny.

Dwa dni opieki nad dzieckiem - wymiar

Należy pamiętać o tym, że wymiar czasu opieki na dziecko nie zależy od liczby posiadanych dzieci. Oznacza to, że bez względu na to, czy pracownik ma jedno, czy więcej dzieci, w ciągu roku kalendarzowego zawsze przysługują tylko dwa dni opieki nad dzieckiem. Co ważne, dni wolne opieki na dzieckiem obowiązują w danym roku kalendarzowym i tym samym nie przechodzą na kolejny rok (tak jak np. w przypadku urlopu wypoczynkowego). Dni wolne może wykorzystać razem, jeden po drugim lub pojedynczo.

Zmiany w 2016 r. - opieka w dniach lub godzinach

Wraz z 2016 r. zaczęły obowiązywać nowe przepisy regulujące dni wolne dla rodziców. Rodzic, który zamierza korzystać z opieki na dziecko, ma możliwość wyboru, czy chce korzystać z wymiaru liczonego w dniach - czyli 2 dni, czy w godzinach - 16 godzin. Co istotne, wymiar 16 godzin nie jest równy dla wszystkich i zależy od wymiaru zatrudnienia, co znaczy, że do 16 godzin opieki mają prawo pracownicy zatrudnieni na cały etat. Dla osób pracujących na pół etatu wymiar ten jest zmniejszony proporcjonalnie i kształtuje się następująco:

  • ¾ etatu x 16 = 12 godzin
  • ½ etatu x 16 = 8 godzin
  • ⅓ etatu x 16 = 6 godzin (po zaokrągleniu)
  • ¼ etatu x 16 = 4 godzin

Nowe przepisy z pewnością są korzystne dla pracujących rodziców. Umożliwiają w bardziej elastyczny sposób pogodzenie pracy zawodowej z wychowywaniem dzieci, ponieważ pozwalają wykorzystać opiekę na część dnia pracy, np. 4 godziny opieki w 8-godzinnym dniu pracy. Sposób wykorzystania dni wolnych na opiekę na dziecko jest indywidualną sprawą każdego rodzica i sytuacji, w której się znajduje. Nie można określić jednoznacznie, który z nich jest korzystniejszy.

Ważne!

Rodzic wypełniający pierwszy w roku wniosek o dwa dni opieki nad dzieckiem musi zdecydować, czy wykorzysta go w wymiarze dni, czy godzin. Decyzja będzie wiążąca do końca roku kalendarzowego, czyli do wykorzystania pozostałej części wolnego.

Wymiar godzinowy korzystniejszy dla osób niepełnosprawnych

Osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności mają obniżony wymiar czasu pracy z 8 do 7 godzin przy zatrudnieniu na cały etat lub z 4 do 3,5, pracując na pół etatu. Jednak wymiar czasu opieki nad dzieckiem pozostaje taki sam jak w przypadku osób bez orzeczenia o niepełnosprawności. W związku z tym osoba niepełnosprawna, która wybierze wolne na opiekę nad dzieckiem w systemie godzinowym, może wykorzystać dwa razy po 7 godzin (całe dwa dni wolne), co razem daje 14 godzin i nadal pozostaną jej 2 godziny do wykorzystania.