Ustawodawca zgodnie z regulacjami unijnymi wprowadził limit czasowy oraz  ilościowy do umów zawartych na czas określony. W obecnym stanie prawnym wielu pracodawców wykorzystywało brak regulacji, dotyczących maksymalnego czasu jaki obejmowały umowy na czas określony i przez to pracownicy nie mieli realnej szansy na zawarcie umowy na czas nieokreślony, która w większym stopniu gwarantuje stabilność zatrudnienia.

Umowy na czas określony w obecnych warunkach

W chwili obecnej przepisy wskazują,  że można zawrzeć najwyżej dwie umowy na czas określony, jednak nie jest określone, ile może trwać maksymalnie umowa na czas określony. Powszechnie więc funkcjonowały umowy zawierane na długie, nawet kilkuletnie okresy. Jednocześnie przewidywały one możliwość ich wcześniejszego, szybkiego wypowiedzenia. Wypowiedzeniu mogą podlegać tylko umowy zawarte na co najmniej 6 miesięcy i  tylko wtedy, gdy strony zawarły klauzulę w umowie o możliwości wypowiedzenia umowy. Okres wypowiedzenia umowy na czas określony wynosi  obecnie 2 tygodnie.

Zmiany w przepisach dotyczących umów o pracę na czas określony

W wyniku zmian, które zostaną wprowadzone do kodeksu pracy, zniknie możliwość zawierania dowolnie długich umów na czas określony. Umowa na czas określony zawarta przez tego samego pracodawcę i pracownika nie może być zawarta na dłużej niż 33 miesiące. Zostanie również wprowadzony limit umów, który będzie wynosił maksymalnie 3 umowy na czas określony. Jeżeli okres zatrudnienia jest dłuższy lub jeżeli liczba zawartych umów jest większa niż 3, uważa się, że pracownik, odpowiednio od dnia następującego po upływie okresu 33 miesięcy lub od dnia zawarcia czwartej umowy, jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Skutkiem przekroczenia limitu czasowego lub ilościowego zatrudnienia terminowego będzie automatyczne nawiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony. Również uzgodnienie między stronami w trakcie trwania umowy o pracę na czas określony dłuższego okresu wykonywania umowy uważa się zawarcie nowej umowy na czas określony wliczonej do obydwu limitów. Skutku takiego nie spowoduje zmiana w trybie porozumienia stron innych warunków umów np. wysokości wynagrodzenia czy miejsca pracy.

Ograniczenia dotyczą wyłącznie umów zawartych na czas określony. Dlatego do nałożonych limitów nie wliczają się zakończone umowy o pracę na czas nieokreślony ani umowy o pracę na okres próbny.

Ważne!

Zmiana w przepisach odnośnie umów na czas określony wejdzie w życie w dniu 22 lutego 2016 roku.

 

Bez znaczenia pozostaje to, jaka przerwa wystąpiła między umowami. Zostanie zniesiona dotychczasowa zasada, że limit nalicza się od nowa  przy zliczaniu umów na czas określony, gdy przerwa pomiędzy rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej przekroczyła jeden miesiąc. Dlatego jeżeli pracownik był wcześniej zatrudniony u tego samego pracodawcy na podstawie umowy na czas określony, wówczas w przypadku zatrudnienia po przerwie po 22.02.2016 roku na podstawie umowy na czas określony pracodawca będzie musiał sprawdzić, czy nie został już wyczerpany limit czasowy lub ilościowy umowy na czas określony. Jeżeli limity zostały przekroczone, pracodawca będzie zobowiązany do zawarcia umowy na czas nieokreślony.

Przykład 1.

Pracownik był już zatrudniony w firmie X na podstawie umowy na czas określony od 1.03.2016 roku przez 12 miesięcy, ponownie zostanie zatrudniony w firmie X od 1.06. 2017 roku na czas określony. Jednak w takim wypadku pracodawca może zawrzeć umowę  terminową na maksymalnie na 11 miesięcy.

Należy uwzględniać przeszłe oraz istniejące umowy o pracę na czas określony. Jednakże należy podkreślić, że z przepisów wynika, że w każdym przypadku dopuszczalny okres 33 miesięcy będzie się liczył dopiero od dnia wejścia nowych przepisów. Niezależnie więc od liczby umów o pracę na czas określony oraz łącznego okresu zatrudnienia pracownika na podstawie takiej umowy w przeszłości, w przypadku umowy o pracę na czas określony zawieranej począwszy od dnia 22 lutego 2016 r. okres 33 miesięcy będzie się liczył dopiero od dnia zawarcia takiej umowy, która dodatkowo będzie pierwszą z trzech dopuszczalnych takich umów. Do okresu zatrudnienia, od którego zależy okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony, wliczany będzie łączny okres zatrudnienia u pracodawcy, niezależnie od przerw między kolejnymi zatrudnieniami pracownika i od rodzaju umowy o pracę, na podstawie której pracownik wcześniej świadczył pracę u tego pracodawcy.

Przykład 2.

Pracownik pracował w firmie Y  w 2002 przez 3 lata na podstawie umowy na czas określony, następnie od dnia 01. 03. 2016 został zatrudniony ponownie w firmie na podstawie umowy na czas określony. Pracodawca może zawrzeć maksymalnie umowę na okres 33 miesięcy i w 3 ilościach. Jednak do okresu wypowiedzenia będzie zaliczany poprzedni okres zatrudnienia sprzed wprowadzenia zmian. Tym samym pracownik na dzień 01. 03. 2016 będzie miał 3 miesięczny okres wypowiedzenia.

Limitu trzech umów lub limitu czasowego łącznego zatrudnienia w wymiarze 33 miesięcy nie będzie się stosować do angaży terminowych, zawieranych w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy, wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym, wykonywania pracy przez okres kadencji lub gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie.

Jeżeli chodzi o okres wypowiedzenia, umowy o pracę na czas określony będą wypowiadane z zachowaniem tych samych terminów  co umowy na czas nieokreślony. Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony, który będzie uzależniony od stażu zakładowego i wyniesie:

  • 2 tygodnie przy zatrudnieniu u danego pracodawcy krótszym niż 6 miesięcy;

  • 1 miesiąc przy zatrudnieniu u danego pracodawcy trwającym co najmniej 6 miesięcy;

  • 3 miesiące przy zatrudnieniu u danego pracodawcy trwającym co najmniej 3 lata.

Jednak zasady wypowiadania umów na czas określony i na czas nieokreślony nie będzie ujednolicony w ten sam sposób. Do umów na czas określony nie będzie już potrzebne wprowadzenie klauzuli dotyczącej wypowiedzenia.

Uwaga!

W wypowiedzeniu umowy na czas określony nie musi być podana przyczyna, nie musi być także przeprowadzona konsultacja związkowa odnośnie zamiaru wypowiedzenia umowy.

Sytuacja pracowników, którzy mają obecnie zawarte umowy na czas określony

Do maksymalnego okresu zatrudnienia 33 miesiące wliczać się będzie okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, przypadający od dnia wejścia w życie noweli, a trwająca w tym dniu umowa o pracę na czas określony będzie uważana za pierwszą umowę w rozumieniu tej normy albo za drugą umowę, jeżeli została zawarta jako druga umowa. Oznacza to, że wszystkie umowy na czas określony  z dniem 22 listopada 2018 r. przekształcą  się w kontrakt bezterminowy.

Trwająca w dniu wejścia w życie nowelizacji umowa na czas określony,  która została zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy i zawiera klauzulę o możliwości jej rozwiązania z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia - właśnie do takiej umowy będą się stosować nowe dłuższe okresy wypowiedzenia. Przy ustalaniu długości okresu wypowiedzenia umów o pracę na czas określony trwających w dniu wejścia w życie nowelizacji, których wypowiedzenie nastąpi z początkiem obowiązywania nowych zasad, nie będą uwzględniane okresy zatrudnienia u danego pracodawcy, przypadające przed nowelizacją.

Przykład 3.

Pracodawca zatrudniał pracownika w firmie Z na podstawie umowy o pracę na czas określony, zawartej od 1 stycznia do 31 maja 2014  r. (5 m-cy) i od 1  września  2015 r. do 31 sierpnia  2017 r. (24 m-ce).

Do limitów , obowiązujących od 22 lutego 2016 r. wejdzie tylko umowa zawarta od 1 września  2015 r., z tym że limit czasowy będzie się liczyło od 22 lutego 2016 r. Limit ilościowy również będzie traktował umowę jako pierwszą zawartą na czas określony, ponieważ przerwa między jedną a drugą umową  zawartą przed zmianą przepisów wyniosła  1 miesiąc.

Przy ustalaniu okresu wypowiedzenia umowy trwającej w dniu 22 lutego 2016 r. uwzględnieniu podlega okres zatrudnienia, począwszy od 22 lutego 2016 r.