Mam prośbę o wyjaśnienie sprawy przerw 5-minutowych po każdej godzinie gdy wykonywana jest praca przy komputerze. Czy oprócz wspomnianych przerw, wynikających z przepisów prawa pracy, pracownik ma także przerwy dodatkowe na toaletę? W moim zakładzie pracy, nie ma dodatkowych przerw. Czy to zgodne z prawem?

Aneta, Radom

 

Praca przy komputerze - przerwy

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe określa, że pracownikowi, który pracuje przy monitorze ekranowym, przysługuje 5-minutowa przerwa po każdej przepracowanej godzinie. Należy jednak mieć na uwadze, że przerwa ta przysługuje pracownikowi tylko w przypadku, gdy praca przy komputerze wykonywana jest nieustanie przez godzinę. Jeśli do obowiązków pracownika należą również inne zadania, które nie są wykonywane przy komputerze, w takim przypadku przerwa ta nie przysługuje, choć pracodawca ma prawo zadecydować inaczej. Przepisy również dopuszczają możliwość, w której pracodawca po godzinie pracy przy monitorze zleca pracownikowi inne zadanie i w ten sposób zwolniony jest z obowiązku dawania 5-minutowej przerwy.

Praca przy komputerze i przerwy z tym związane zostały w przepisach zawarte w celu odciążenia oczu i kręgosłupa pracownika. W związku z tym niedopuszczalne jest kumulowanie przerw po kilku godzinach pracy, aby uzyskać dłuższą przerwę. Również niezgodne z przepisami, jest przenoszenie przerw na inny dzień lub wykorzystywanie tego czasu na wcześniejsze wyjście z pracy.

Przerwy a dzienny godzinowy wymiar czasu pracy

Przepisy wskazują, że pracownik, który pracuje co najmniej 6 godzin w ciągu dobry, ma prawo do 15-minutowej płatnej przerwy wliczanej w czas pracy pracownika. Wymiar czasu przerwy może zostać wydłużony, np. ze względu na czas pracy pracownika, uciążliwe warunki pracy lub stopień niepełnosprawności pracownika.

Pracodawca może również wprowadzić jedną 60-minutową przerwę dziennie - na spożycie posiłku (tzw. lunch time) lub załatwienie spraw osobistych. Jednak przerwa ta nie wlicza się w czas pracy pracownika i nie przysługuje mu za ten czas wynagrodzenie. Pracodawca nie jest zobowiązany do wprowadzania takiej przerwy w zakładzie pracy.

Przerwa na wyjście do toalety

Żadne przepisy nie regulują kwestii przerw na wyjście do toalety. Zakaz wyjścia do toalety, pomniejszanie wymiaru przerwy lub obniżanie wynagrodzenia za ten czas wydaje się być sprzeczny z prawem. Odwołać się bowiem należy do art. 8 Kodeksu pracy. który mówi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.