Niedawno do mojego pracodawcy wpłynęło pismo od komornika dotyczące zajęcia pensji. Czy jeśli pracuję na ¼ etatu, to pracodawca może dokonać potrącenia z wynagrodzenia, skoro zarabiam mniej niż minimalne wynagrodzenie? Jeśli tak, to jaka kwota wolna od potrąceń obowiązuje w tym przypadku? Czy zajęcie może obejmować także nagrodę roczną lub świadczenie urlopowe? Nadmienię, że jest to potrącenie niealimentacyjne.

Ludmiła, Elbląg

 

W przypadku pracy na część etatu kwota wolna od potrąceń ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu do wymiaru czasu pracy.

Kwota wolna od potrąceń

W przypadku zajęcia niealimentacyjnego pracodawca może dokonać potrącenia maksymalnie do wysokości połowy wynagrodzenia, jednakże musi również pamiętać o  pozostawieniu pracownikowi kwoty wolnej. Zgodnie z przepisami kodeksu pracy wolna od potrąceń jest kwota pensji w wysokości:

  • minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne;

  • 75% wynagrodzenia minimalnego - przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi;

  • 90% wskazanego wynagrodzenia - przy potrącaniu kar pieniężnych w związku z naruszeniem przez pracownika jego obowiązków, wśród których wymienia się między innymi:

    • nieprzestrzeganie przepisów bhp lub przepisów przeciwpożarowych,

    • opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia,

    • stawianie się do pracy w stanie nietrzeźwości,

    • spożywanie alkoholu w czasie pracy.

Ważne!

Kwota wolna od potrąceń nie ma zastosowania w przypadku potrąceń alimentacyjnych - pracodawca ma prawo do potrącenia aż 60% pensji netto.

 

Istotne jest również to, że aby potrącić z wynagrodzenia pracownika świadczenie niealimentacyjne pracodawca nie musi mieć jego zgody. Podstawą dokonania egzekucji na poczet należności niealimentacyjnych jest tytuł wykonawczy.

Kwota wolna od potrąceń przy pracy na część etatu

Jak już wspomniano wcześniej, pracownicy niepełnoetatowi także mogą mieć zajęte wynagrodzenie, nawet jeśli ich pensja nie jest co najmniej równa minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. Wówczas kwota wolna od potraceń ulega proporcjonalnemu obniżeniu do wymiaru etatu takiej osoby. Pracodawca powinien ustalić maksymalną wartość świadczenia niealimentacyjnego, jaką może potrącić, jednocześnie nie naruszając kwoty wolnej. Jeżeli potrącenie jest zbyt wysokie, to powinno zmniejszyć się ją tak, aby zachowana została kwota wolna.

Ważne!

Przy ustalaniu kwoty wolnej od potrąceń duże znaczenia ma to, czy pracownik ma prawo do odliczenia ulgi podatkowej oraz czy stosuje się podwyższone koszty uzyskania przychodu.

 

Przykład 1.

Pani Hanna pracuje na ¾ etatu. Codziennie dojeżdża do pracy, gdyż firma znajduje się poza miejscowością, w której mieszka. Przy obliczaniu zaliczki na podatek uwzględniana jest ulga podatkowa. Wynagrodzenie brutto wynosi 1 500 zł. Do jej zakładu pracy dotarło pismo od komornika dotyczące zajęcia wynagrodzenia za pracę z tytułu niespłaconego kredytu w wysokości 2 000 zł.

Po proporcjonalnym przeliczeniu wynagrodzenia minimalnego dla pracownika zatrudnionego na ¾ etatu (1850 zł x ¾ ) kwota ta wynosi 1387,50 zł.

Wynagrodzenie netto = wynagrodzenie brutto - składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika (13,71%) - składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) - zaliczka na podatek dochodowy

Wynagrodzenie netto pani Hanny: 1500 zł - 205,65 zł - 116,49 zł - 61 zł = 1116,86 zł

Wynagrodzenie netto przy minimalnej krajowej: 1387,50 zł - 190,23 zł - 107,75 zł - 51 zł = 1038,52 zł

Stąd wynika że pani Hanna miesięcznie może mieć potrąconą z wynagrodzenia kwotę 78,34 zł (1116,86 zł - 1038,52 zł).

Kwota wolna od potrąceń a dodatkowe świadczenia

Egzekucja z wynagrodzenia za pracę nie może obejmować świadczenia urlopowego. Jest to świadczenie o charakterze socjalnym, które nie posiada cech wynagrodzenia, co oznacza, że nie korzysta z ochrony przewidzianej przepisami prawa pracy. Świadczenie to podlega zajęciu w trybie "egzekucji z innych wierzytelności". Jeżeli takie zajęcie zostało dokonane, świadczenie urlopowe - jako niepodlegające ochronie jak wynagrodzenie za pracę - może zostać potrącone nawet w pełnej wysokości. Inaczej będzie z nagrodą roczną. Jest ona jednym ze składników pensji pracowniczej i podlega zajęciu na takich samych zasadach jak wynagrodzenie za pracę.