Poradnik Pracownika

Emerytura za granicą – kiedy i jak można się o nią starać?

Praca za granicą to synonim dobrego zarobku i godziwych warunków pracy. Nic więc dziwnego, że spora część Polaków decyduje się wyjechać z kraju w poszukiwaniu zatrudnienia. Czy praca w obcym państwie gwarantuje jakąkolwiek emeryturę w przyszłości? A może w ogóle nie wpływa na tego rodzaju świadczenia? Każdy pracujący za granicą powinien wiedzieć, czy obowiązuje go emerytura za granicą i czego może spodziewać się w tym zakresie.

Wiek emerytalny w różnych krajach UE

Prawo do emerytury wiąże się ściśle tzw. wiekiem emerytalnym oraz okresem składkowym. Każdy kraj stosuje jednak w tym zakresie własne zasady. Emerytura za granicą jest więc możliwa do uzyskania, pod warunkiem spełnienia konkretnych przesłanek. 

Poniżej znajdziesz tabelę, w której opisane zostały wiek emerytalny oraz wymagane okresy składkowe w kilku wybranych państwach europejskich. 

Kraj UE

Wiek emerytalny

Okresy składkowe
lub staż pracy

Ważne informacje

Kobiety

Mężczyźni

Austria

60 lat

65 lat

Emerytura jest możliwa do uzyskania, gdy uprawniony udokumentuje 15-letni okres obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia, ewentualnie 25-letni okres, w który wliczany jest okres pobierania zasiłku.

Docelowo planowane jest zrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn – ma to nastąpić najpóźniej do 2033 roku.

Belgia

65 lat

65 lat

Pełna emerytura jest przeznaczona dla osób, które przepracowały co najmniej 45 lat.

Wiek emerytalny zostanie podwyższony do 66 lat w 2025 roku, a następnie do 67 lat w 2030 roku.

Finlandia

65 lat

65 lat

Wysokość emerytury zależy od posiadanego stażu pracy – maksymalna wysokość świadczenia to 60% dochodu uzyskiwanego bezpośrednio przed przejściem na emeryturę.

Istnieje możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę miesiąc po ukończeniu 62 roku życia. 

Francja

62 lata

62 lata

Wysokość emerytury jest uzależniona od wysokości składek w okresie od 10 do 24 tzw. najlepszych lat pracy (jest to okres pobierania najwyższego wynagrodzenia za pracę).

Pełna emerytura jest przeznaczona dla osoby w wieku od 65 do 67 lat – decyduje jednak o tym każdorazowo dokładna data urodzenia uprawnionego. 

Hiszpania 

65 lat i 6 miesięcy

65 lat i 6 miesięcy

Emerytura przysługuje, jeśli uprawniony pracował co najmniej 15 lat i w tym okresie odkładał składki na ubezpieczenia społeczne. Pełna emerytura przysługuje w przypadku opłacania składek przez co najmniej 35 lat. 

Wiek emerytalny zostanie podniesiony do 67 lat najpóźniej w 2027 roku.

Holandia

66 lat

66 lat

O emeryturę mogą ubiegać się osoby, które pomiędzy 15 a 65 rokiem życia mieszkały legalnie w Holandii. 

Wiek emerytalny zostanie podniesiony do 67 lat najpóźniej do 2021 roku. 

Irlandia 

66 lat

66 lat

Wysokość emerytury jest uzależniona od liczby przepracowanych lat oraz wysokości odprowadzanych składek. 

Wiek emerytalny zostanie podniesiony do 67 lat w 2021 roku, a następnie do 68 lat w 2028 roku.

Niemcy

67 lat

67 lat

Prawo do emerytury uzależnione jest od udowodnienia opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez co najmniej 5 lat.

Planowane jest podnoszenie wieku emerytalnego aż do 2035 roku, prawdopodobnie do 69 lat. 

Norwegia

67 lat

67 lat

Prawo do emerytury przysługuje tylko osobom, które objęte były norweskim ubezpieczeniem społecznym i zamieszkiwały na terenie tego kraju min. 3 lata po ukończeniu 16 roku życia. 

W Norwegii istnieje tzw. elastyczny wiek emerytalny, na świadczenie można przejść pomiędzy 62 a 75 rokiem życia. Prawo do pełnej emerytury przysługuje jednak po ukończeniu 65 lat. 

Polska

60 lat

65 lat

Konieczność opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przynajmniej za 1 dzień 

Wybrane grupy pracownicze mają prawo do skorzystania z tzw. świadczeń przedemerytalnych, istnieje także możliwość przejścia na emeryturę częściową. 

Portugalia

66 lat i 4 miesiące

66 lat i 4 miesiące

Otrzymanie emerytury uzależnione jest od posiadania co najmniej 15-letniego okresu składkowego. 

W Portugalii istnieją 2 systemy emerytalne:

- finansowany ze składek pracowników

- finansowany z funduszy publicznych (przeznaczony dla osób, których przychody nie przekraczały 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę).

Szwajcaria

64 lata

65 lat

Wysokość emerytury jest uzależniona od średniego dochodu oraz liczby lat, za które odprowadzano składki na ubezpieczenia społeczne.

Przejście na emeryturę można odroczyć o 5 lat, co powoduje wzrost wysokości tego świadczenia od 5,2% do 31,5%.

Szwecja 

65 lat

65 lat

Pełna emerytura gwarantowana przysługuje osobom, które mieszkały w Szwecji co najmniej 40 lat pomiędzy 25 a 65 rokiem życia. 

Na emeryturę można przejść pomiędzy 61 a 67 rokiem życia.

Wielka Brytania

65 lat

65 lat

Prawo do emerytury uzależnione jest od opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za co najmniej 10 lat.

Wiek emerytalny nie powoduje konieczności przejścia na emeryturę, każdy może pracować tak długo, jak chce, pod warunkiem, że pracodawca nie wprowadzi przymusowego wieku emerytalnego.

Włochy

66 lat i 7 miesięcy

66 lat i 7 miesięcy

Prawo do emerytury nabywa się po przepracowaniu co najmniej 20 lat, w przypadku obcokrajowców konieczne jest także co najmniej 10-letnie zameldowanie we Włoszech. 

Wiek emerytalny rośnie wraz ze wzrostem średniej długości życia Włochów. Docelowo ma on wynosić 70 lat.

Jeśli pracowałeś całe życie tylko w jednym kraju, prawo do emerytury ustalasz, opierając się na zasadach funkcjonujących w danym państwie (z pewnością pomocna okaże się powyższa tabelka). 

Aby uzyskać świadczenie, koniecznie będzie złożenie właściwego wniosku do odpowiedniego urzędu zajmującego się sprawami ubezpieczeń społecznych w danym kraju.

Każde państwo posiada własne formularze emerytalne i zasady dotyczące obliczania oraz wypłacania tego rodzaju świadczeń. Ubiegając się o emeryturę z jednego kraju, musisz każdorazowo skontaktować się z właściwym zagranicznym urzędem do spraw ubezpieczeń społecznych.

Emerytura za granicą a praca w różnych krajach

Co jednak z pracownikami, którzy byli zatrudnieni w różnych krajach świata? Mają oni prawo do tzw. międzynarodowej emerytury lub kilku niezależnych emerytur z krajów, w których wykonywali pracę.

Emerytura łączona będzie wynikała ze zsumowanych okresów składkowych w różnych krajach, także gdy praca była wykonywana m.in. w Polsce. Aby otrzymać tego rodzaju świadczenie, niezbędne jest złożenie wniosku do zakładu ubezpieczeń społecznych w kraju swojego miejsca zamieszkania lub tam, gdzie znajdowało się nasze ostatnie miejsce pracy. Jeśli mieszkasz obecnie w Polsce, wniosek możesz po prostu złożyć do ZUS-u. 

Prawo do jednej mieszanej emerytury pojawi się wtedy, gdy pracowałeś w kilku różnych krajach, ale nie udało ci się osiągnąć wymagalnego minimalnego okresu składkowego w żadnym z tych państw z osobna, choć po ich połączeniu będzie to możliwe.

Z kolei prawo do kilku niezależnych od siebie emerytur przysługuje, gdy spełnisz wymagania do uzyskania tego świadczenia w każdym kraju, w którym pracowałeś.

Urząd samodzielnie dokonuje zebrania i przeliczenia składek na ubezpieczenia społeczne opłacane z tytułu wykonywania pracy na terytorium różnych państw. Wnioskodawca nie musi zatem podawać wysokości poszczególnych składek ubezpieczeniowych – musi jednak wskazać okresy i miejsca swojego zatrudnienia (mowa tu oczywiście o pracach wykonywanych legalnie, na podstawie prawidłowo zawartej umowy).
Emerytura za granicą będzie możliwa do uzyskania, jeśli pracownik uzyska minimalny wiek emerytalny przewidziany przez przepisy tego kraju, w którym pracował. W niektórych przypadkach może być także konieczne udowodnienie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez wymagany okres. Istnieje także możliwość połączenia okresów zatrudnienia z kilku państw, w których była świadczona praca i uzyskania tzw. emerytury łączonej.