Poradnik Pracownika

Jak będą wyglądać emerytury bez podatku?

8 września 2021 roku Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy dotyczący zmian w opodatkowaniu emerytur. 1 października 2021 roku Sejm uchwalił ustawę wprowadzającą emeryturę bez podatku. Rozwiązanie jakim są emerytury bez podatku, weszło w życie od 1 stycznia 2022 roku, stąd też konieczne jest przybliżenie tej tematyki i wyjaśnienie, jak będą w praktyce wyglądały emerytury bez podatku.

Zgodnie z przewidywaniami na zmianach w prawie podatkowym zyska niemal 18 milionów podatników, w tym około 8 milionów emerytów i rencistów.

Emerytury bez podatku są jedną z kluczowych zmian w ramach Polskiego Ładu. 

Wedle założeń osoby pobierające emerytury i renty w wysokości do 2500 zł miesięcznie nie będą odprowadzać podatku dochodowego, a to oznacza podwyższenie wysokości tych świadczeń.

Emeryci i renciści o wyższych świadczeniach zapłacą podatek tylko od kwoty przekraczającej 2500 zł.

Na reformie zyskać ma ogromna liczba uprawnionych do świadczeń, gdyż według wyliczeń ma to dotyczyć aż 90 procent emerytów i rencistów, z czego 2/3 z nich w ogóle nie zapłaci podatku. 

Aby otrzymać emeryturę bez podatku, nie trzeba spełnić żadnych dodatkowych formalności.

Składanie zeznania podatkowego przy emeryturze wolnej od podatku

Po wejściu w życie emerytury bez podatku świadczeniobiorcy seniorzy zwolnieni z podatku nie będą obowiązani składać zeznania podatkowego, ale mogą to uczynić.

Złożenie zeznania podatkowego będzie mogło nastąpić w sytuacji składania zeznania podatkowego wspólnie ze współmałżonkiem, który uzyskuje opodatkowane dochody, czyli dochody w takiej wysokości, które przewyższają kwotę wolną od podatku. Wspólne zeznanie podatkowe małżonków obniży wysokość należnego podatku.

Składka zdrowotna przy emeryturze wolnej od podatku 

Po wprowadzeniu emerytur bez podatku zarówno emeryci, jak i renciści nadal będą płacić składkę zdrowotną. 

Zasady odprowadzania składki na ubezpieczenia zdrowotne w przypadku emerytur nie ulegają zmianie, gdyż składkę tę tak jak dotychczas będzie pobierać organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W przypadku składki zdrowotnej odprowadzanej od emerytur i rent wraz z wprowadzeniem Polskiego Ładu zmieni się sposób jej finansowania.

Aktualnie składka zdrowotna wynosi 9%, ale w praktyce 7,75% opłacane było z zaliczki na podatek dochodowy. Z kwoty netto emerytury pobierane było tylko 1,25% składki. Po wprowadzeniu zmian emeryci zapłacą pełną, 9-procentową stawkę.

Wysokość emerytury aktualnie

Dotychczas wysokość emerytury netto kształtowała się następująco:

  • 1000 zł brutto – 875 zł netto;
  • 1100 zł brutto – 943 zł netto;
  • 1200 zł brutto – 1025 zł netto;
  • 1300 zł brutto – 1107 zł netto;
  • 1400 zł brutto – 1189 zł netto;
  • 1500 zł brutto – 1270 zł netto;
  • 1600 zł brutto – 1352 zł netto;
  • 1700 zł brutto – 1434 zł netto;
  • 1800 zł brutto – 1515,50 zł netto;
  • 1900 zł brutto – 1597 zł netto;
  • 2000 zł brutto – 1679 zł netto;
  • 2100 zł brutto – 1761 zł netto;
  • 2200 zł brutto – 1842,50 zł netto;
  • 2300 zł brutto – 1924 zł netto;
  • 2400 zł brutto – 2006 zł netto;
  • 2500 zł brutto – 2088 zł netto;
  • 2600 zł brutto – 2169,50 zł netto;
  • 2700 zł brutto – 2251 zł netto;
  • 2800 zł brutto – 2333 zł netto;
  • 2900 zł brutto – 2415,51 zł netto;
  • 3000 zł brutto – 2496,50 zł netto;
  • 4000 zł brutto – 3314 zł netto;
  • 5000 zł brutto – 4131 zł netto.

Wysokość emerytury bez podatku 

Po wprowadzeniu emerytury bez podatku wysokość świadczeń będzie kształtować się następująco:

  • 1000 zł brutto – 910 zł netto;
  • 1100 zł brutto – 1001 zł netto;
  • 1200 zł brutto – 1092 zł netto;
  • 1300 zł brutto – 1182 zł netto;
  • 1400 zł brutto – 1274 zł netto;
  • 1500 zł brutto – 1365 zł netto;
  • 1600 zł brutto – 1456 zł netto;
  • 1700 zł brutto – 1547 zł netto;
  • 1800 zł brutto – 1638 zł netto;
  • 1900 zł brutto – 1729 zł netto;
  • 2000 zł brutto – 1820 zł netto;
  • 2100 zł brutto – 1911 zł netto;
  • 2200 zł brutto – 2002 zł netto;
  • 2300 zł brutto – 2093 zł netto;
  • 2400 zł brutto – 2184 zł netto;
  • 2500 zł brutto – 2275 zł netto;
  • 2600 zł brutto – 2349 zł netto;
  • 2700 zł brutto – 2423 zł netto;
  • 2800 zł brutto – 2497 zł netto;
  • 2900 zł brutto – 2571 zł netto;
  • 3000 zł brutto – 2645 zł netto;
  • 4000 zł brutto – 3385 zł netto;
  • 5000 zł brutto – 4125 zł netto.

Waloryzacja emerytur i trzynasta emerytura

Powyższe kwoty emerytury bez podatku nie uwzględniają waloryzacji, która nastąpi jak co roku z dniem 1 marca 2022 r., a wedle zapowiedzi będzie rekordowej wysokości, gdyż świadczenia mogą wzrosnąć aż o 4,89%. 

Powodem takiego stanu jest galopujący wzrost cen, który przełożenie ma na wysokość wskaźnika waloryzacji. Wskaźnik ten wyliczany jest na podstawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększonego o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Dlatego też wraz ze wzrostem cen rośnie wskaźnik waloryzacji.

Tak jak w latach ubiegłych mimo wprowadzenia emerytury bez podatku, emeryci i renciści otrzymają trzynaste emerytury, których wypłata została zaplanowana na kwiecień 2022 roku. 

Dodatkowe świadczenie stanowi równowartość najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca danego roku, dlatego też dopiero początkiem 2022 roku wiadomo będzie, w jakiej wysokości zostanie ono wypłacone.

Tak, jak emerytury oraz renty, trzynasta emerytura w 2022 roku ma być wolna od podatku, a potrącana od niej będzie wyłącznie tylko składka zdrowotna w wysokości 9%.

Pewne jest to, że trzynasta emerytura w 2022 roku przekroczy kwotę 1000 zł brutto, według wyliczeń ma wynosić 1350 zł brutto, co oznacza, że w związku z jej wypłatą przeważająca część emerytów i rencistów najprawdopodobniej przekroczy próg 2500 zł brutto kwoty wolnej od podatku, a to z kolei będzie wiązało się z koniecznością uiszczenia zaliczki na podatek dochodowy.

Przykład 1.

Pani Zofia otrzymuje emeryturę w wysokości 1400 zł brutto, w kwietniu 2022 roku otrzyma trzynastą emeryturę w wysokości 1350 zł brutto. Łącznie w kwietniu 2022 roku otrzyma świadczenie z ZUS-u w wysokości 2750 zł, co oznacza, że przekroczy ona kwotę 2500 zł wolną od podatku. Dlatego też poza składką zdrowotną w wysokości 9% będzie musiała ona w kwietniu odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy.

Czy zmiany są korzystne?

Niestety emeryci, którzy liczą na to, że wraz z podatkowym Polskim Ładem dostaną od 1 stycznia wyższe świadczenia, mogą się rozczarować. 

Wprawdzie emerytura nieprzekraczająca 2500 złotych będzie wolna od podatku dochodowego, ale za to senior zapłaci pełną składkę zdrowotną, której nie odliczy od podatku. 

Od wysokości otrzymywanego świadczenia uzależnione będzie, kto zyska, a kto straci na tych zmianach. 

Dotychczas emeryci niemal całą składkę zdrowotną mogli odliczyć od podatku dochodowego. Wraz z wejściem w życie Polskiego Ładu zarówno oni, jak i inni podatnicy możliwość tę utracą, ale podwyższona zostanie kwota wolna od podatku z około 8000 zł do 30 000 zł. 

Na zmianach zyskają przede wszystkim emeryci, których roczna wartość emerytury znajduje się najbliżej kwoty wolnej od podatku, czyli 30 000 zł. 

Emeryci otrzymujący niższe świadczenia płacili mniej podatku, a tym samym mniej zyskają na wyższej kwocie wolnej od podatku.

Zbieg świadczeń a emerytury wolne od podatku

W przypadku osób pobierających dwa różne świadczenia, np. emeryturę i rentę z tytułu choroby zawodowej, świadczenia będą wolne od podatku pod warunkiem, że nie przekroczą łącznie kwoty 2500 zł brutto. Jeśli ten próg zostanie przekroczony, to podatek zostanie pobrany tylko od kwoty przekraczającej 2500 zł. 

Przykład 2.

Pan Janusz otrzymuje emeryturę w kwocie 1550 zł brutto i 50% renty z tytułu choroby zawodowej – 720 zł brutto, co w sumie daje 2270 zł brutto. W takiej sytuacji jego świadczenia będą wolne od podatku.

Przykład 3.

Pani Grażyna otrzymuje emeryturę w kwocie 1800 zł brutto i 50% renty z tytułu choroby zawodowej – 800 zł brutto, co w sumie daje 2600 zł brutto. W takiej sytuacji świadczenia pani Grażyny co do kwoty 2500 zł będą wolne od podatku, natomiast od kwoty 100 zł pobrany zostanie podatek.

Podsumowując, stwierdzić należy, że wprowadzone zmiany jedynie bez zagłębiania się w szczegóły wydają się korzystne dla seniorów, jednak w ostatecznym rozrachunku może okazać się, że bez możliwości odliczenia składki zdrowotnej w ich kieszeniach zmiany te nie będą na tyle odczuwalne, jak było to zapowiadane przy ich wprowadzaniu w systemie podatkowym. Nawet jeśli seniorzy odczują wzrost środków w swoich portfelach w związku z prowadzeniem zmian, wszystko wskazuje na to, że środki te pochłoną stale rosnące wydatki, a to z uwagi na galopujący wzrost cen związany ze wzrostem inflacji, natomiast nic nie zapowiada tego, aby w najbliższym czasie miałoby się to zmienić, przeciwnie – już słyszymy o podwyżkach dóbr i usług.