Poradnik Pracownika

Świadczenie 500+ – dla kogo i na jakich zasadach?

Jednym z flagowych projektów, które udało się zrealizować rządowi pod przewodnictwem Prawa i Sprawiedliwości, jest świadczenie 500+. Program funkcjonuje już od 2016 roku i korzystają z niego prawie wszystkie rodziny wychowujące dzieci. Zebraliśmy w jednym miejscu najważniejsze informacje na jego temat.

Na czym polega świadczenie 500+

Świadczenie 500+ to program specjalny skierowany do rodzin z dziećmi. Jak można przeczytać na stronie rządowej gov.pl: „Program Rodzina 500+ to główny instrument polityki rodzinnej realizujący trzy główne cele:

  • poprawa sytuacji demograficznej,
  • redukcja ubóstwa wśród najmłodszych,
  • inwestycja w rodzinę.

Program «Rodzina 500+» jest najbardziej znaczącą i realnie odczuwalną pomocą finansową ze strony państwa dla rodzin wychowujących dzieci”.

„500+” to potoczna nazwa świadczenia wychowawczego, które jest wypłacane co miesiąc wszystkim uprawnionym osobom w tej samej kwocie 500 zł.

Kto ma prawo pobierać to świadczenie?

Świadczenie 500+ przysługuje wszystkim osobom wychowującym przynajmniej jedno dziecko do 18. roku życia. Osobami uprawnionymi do otrzymywania takiego świadczenia są:

  • rodzice;
  • opiekunowie prawni (osoby ustanowione przez sąd);
  • opiekunowie faktyczni dziecka (osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła do sądu z wnioskiem o adopcję dziecka).

Co ważne, świadczenie to przysługuje na każde dziecko do ukończenia przez nie 18. roku życia. Zmiana ta obowiązuje od 2019 roku. Wcześniej świadczenie było przyznawane na drugie i kolejne dziecko, w tym na pierwsze ze względu na limit dochodów.

Od 2019 roku świadczenie przyznawane jest każdemu dziecku, i to bez kryterium dochodu rodziny, i wynosi 500 zł netto na każde dziecko.

Świadczenie wychowawcze 500+ to wypłacana kwota 500 zł netto. Kwota świadczenia nie podlega opodatkowaniu, oskładkowaniu ani innym potrąceniom.

Okresy świadczeniowe

Zmiany w przepisach określających zasady przyznawania świadczenia 500+, które działają od 1 lipca 2019 roku, oprócz wypłaty świadczenia na pierwsze dziecko wprowadziły również okresy obowiązywania świadczenia. Są one następujące:

  • obecny – od 1 lipca 2019 do 31 maja 2021 roku;
  • kolejny – od 1 czerwca 2021 do 31 maja 2022 roku.

Do kiedy należy złożyć wniosek o przyznanie świadczenia 500+ w 2021 roku?

W celu otrzymywania świadczenia w ramach danego okresu należy złożyć wniosek w odpowiednim terminie. Tylko wtedy nie dojdzie do przerwy w wypłacie.

I tak, aby otrzymać świadczenie na okres bieżący, wniosek trzeba złożyć do 31 maja 2021 roku. Natomiast w celu otrzymania świadczenie w kolejnym okresie, czyli od 1 czerwca 2021 do 31 maja 2022 roku, wniosek składa się:

  • od 1 lutego 2021 roku – drogą elektroniczną;
  • od 1 kwietnia 2021 roku – drogą pocztową lub bezpośrednio w urzędzie.

Chcąc złożyć wniosek drogą elektroniczną, można wybrać jedną z trzech możliwości:

W zależności od daty złożenia wniosku świadczenie będzie wypłacone w określonym terminie, z ewentualnym wyrównaniem.

Poniższa tabela przedstawia zależności między datą złożenia wniosku a datą wypłaty świadczenia.

Złożenie wniosku

Wypłata świadczenia za okres

Data wypłaty świadczenia

między 1 lutego a 30 kwietnia 2021

czerwiec

do 30 czerwca

maj 2021

z wyrównaniem od czerwca

do 31 lipca

czerwiec 2021

z wyrównaniem od czerwca

do 31 sierpnia

lipiec 2021

z wyrównaniem od lipca

do 30 września

sierpień 2021

z wyrównaniem od sierpnia

do 31 października

500+ a praca za granicą

Choć jak zostało wspomniane na początku, świadczenie 500+ przysługuje na każde dziecko i to bez kryterium dochodu, zdarzają się sytuacje, kiedy rodzice nie mogą go pobierać. Sytuacja taka ma miejsce, jeśli chociaż jeden z rodziców pracuje za granicą i z tego tytułu ma prawo pobierać świadczenia i zasiłki w danym kraju.

Prawo unijne zabrania pobierania świadczeń o podobnym charakterze w dwóch różnych państwach. Przy określaniu kraju, z którego należy pobierać świadczenie, pierwszeństwo ma ten, w którym osoba jest zatrudniona. Jeśli oboje rodzice pracują, każde w innym kraju, to krajem właściwym do wypłaty świadczenia jest ten, w którym mieszkają dzieci.

Jeżeli świadczenie zostało przyznane w jednym kraju w określonej kwocie, ale kwota ta jest niższa niż kwota analogicznego świadczenia wypłacanego w drugim kraju, to wypłacane jest świadczenie dyferencyjne, czyli wyrównanie. Reguluje je kraj wypłacający świadczenie podstawowe.

Tym samym rodzina otrzyma jedną, najwyższą kwotę świadczeń przewidzianą przez ustawodawstwa poszczególnych państw.

Na co można wydać 500+?

Świadczenie 500+ jest wypłacane bezpośrednio na konto osób uprawnionych. Świadczenie ma na celu partycypować w kosztach utrzymania dzieci. Niemniej jednak państwo nie ingeruje w wydatki rodzin, wychodząc z założenia, że rodzice najlepiej wiedzą, na co przeznaczyć otrzymane pieniądze. Może jednak zdarzyć się sytuacja, kiedy odpowiednie instytucje zostaną powiadomione o tym, że otrzymywane świadczenie 500+ jest marnotrawione lub wydawane niezgodnie z przeznaczeniem. W takim przypadku po potwierdzeniu danej sytuacji poprzez wywiad środowiskowy urzędnicy mogą podjąć decyzję o zawieszeniu wypłaty świadczenia lub „wypłacać” je w formie rzeczowej lub poprzez opłacanie np. posiłków dla dzieci w szkole.

Świadczenie 500+ jest przez wielu krytykowane i określane mianem „rozdawnictwa rządu”, a mimo to niewiele osób wyobraża sobie zaprzestania otrzymywania tego świadczenie. Jest to znaczące wsparcie finansowe, szczególnie dla rodzin wielodzietnych.