W filmach czy książkach detektywi zajmują się arcyciekawymi sprawami, a wykonywany przez nich zawód wydaje się być niesamowicie fascynujący. Nic więc dziwnego, że osoby, które są przekonane o swoich predyspozycjach do jego wykonywania, interesują się tym, jak zostać detektywem w Polsce. Czy wszystko jest równie pasjonujące, jak to co przedstawiane jest w różnych środkach przekazu?

Czym zajmuje się detektyw?

Zanim podpowiemy, jak zostać detektywem, warto przybliżyć zakres obowiązków w tym zawodzie. Czym zajmuje się detektyw? Z roku na rok liczba oferowanych przez niego usług się rozszerza, a jednymi z najczęściej podejmowanych spraw są między innymi: odnajdywanie osób zaginionych, zbieranie dowodów w sprawach (np. w sprawach rozwodowych czy odzyskania mienia), poszukiwanie zaginionego mienia, udowodnienie nieuczciwej konkurencji czy nawet windykacja.

Cechy dobrego detektywa

W każdym zawodzie można wyróżnić szereg cech, które ułatwią jego wykonywanie. Tak też jest w przypadku detektywów. Jak można się domyślić, bardzo istotna jest umiejętność zdobywania informacji i znajomość prawa. Zbierając wiadomości czy zajmując się sprawami, musi on działać zgodnie z prawem. Poza tym przydatna będzie oczywiście spostrzegawczość i dobre łączenie faktów, do czego chyba nikt nie ma wątpliwości. Z racji tego, że niektóre sprawy mogą wymagać godzin zwyczajnej, teoretycznie nic nie wnoszącej obserwacji, ważna jest też cierpliwość i dyspozycyjność. Trudno bowiem założyć, że detektywi pracują standardowo, przykładowo od 8.00 do 16.00. Dobry detektyw powinien również doskonale radzić sobie ze stresem. Nie da się ukryć, że jest to zawód stresujący, niektórych sytuacji nie da się przewidzieć. Dlatego też istotne okazuje się szybkie podejmowanie decyzji i opanowanie.

Kto może zostać detektywem?

Jak zostać detektywem i uzyskać licencję? Osoba, która chce pracować w tym zawodzie musi spełniać określone wymagania:

  • ukończyć 21 lat,

  • posiadać polskie obywatelstwo lub obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ewentualnie pozwolenie na pracę lub prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Rzeczpospolitej Polskiej,

  • mieć wykształcenie minimum średnie,

  • posiadać zdolność do czynności prawnych,

  • nie być skazanym pełnomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nie może się również toczyć przeciwko niej postępowanie o umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe,

  • w okresie ostatnich 5 lat nie zostać dyscyplinarnie zwolnionym ze służby z Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, sądu, innego organu administracji publicznej w Polsce lub innym kraju, wojska czy prokuratury,

  • posiadać zdolność psychiczną do wykonywania zawodu (potwierdzoną orzeczeniem lekarskim),

  • posiadać pozytywną opinię komendanta powiatowego, rejonowego lub miejskiego policji,

  • legitymować się dokumentem, który potwierdzi odbycie szkolenia w zakresie ochrony danych osobowych, informacji niejawnych oraz przepisów, które regulują prawa i obowiązki detektywa, a także zasad, jakie obowiązują przy prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie usług detektywistycznych.

Jak zostać detektywem w Polsce?

Aby pracować legalnie jako detektyw, należy posiadać licencję. Do 1 stycznia 2014 roku uzyskanie jej wiązało się ze zdaniem egzaminu państwowego, aktualnie licencję można zdobyć dzięki uczestniczeniu w szkoleniach detektywistycznych.

Osoby, które chcą przystąpić do egzaminu państwowego muszą początkowo złożyć u komendanta wojewódzkiego Policji wniosek o wydanie licencji, a wraz z nim szereg dokumentów takich jak oświadczenie o pełnej zdolności do czynności prawnych, zaświadczenie o niekaralności, kopię dowodu osobistego, świadectwo pracy, kopię świadectwa lub dyplomu, która poświadczy wykształcenie co najmniej średnie i dwie fotografie.

Egzamin państwowy składa się z dwóch części (ustnej i pisemnej) i jest organizowany przynajmniej raz na pół roku i obejmuje szereg zagadnień związanych m.in. z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, funkcjonowaniem organów wymiaru sprawiedliwości, przestrzeganiem przepisów prawa, przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych i informacji niejawnych, prawem karnym i cywilnym oraz zagadnienia z takich dziedzin jak kryminologia, kryminalistyka, psychologia sądowa oraz wiktymologia.

Osoby posiadające odpowiednie oświadczenia, mogą być zwolnione z części egzaminu. Pomocny może być w tym przypadku dyplom szkoły oficerskiej (osoba jest zwolniona z tej części, która pokrywa się z programem studiów). Zwolnione mogą być również osoby, które są policjantami, funkcjonariuszami ABW, Agencji Wywiadu czy Straży Granicznej.

W Polsce funkcjonują również szkoły, które przygotowują do wykonywania tego zawodu, jednak kierunkowe wykształcenie nie jest konieczne do uzyskania licencji.

Wiemy już, jak zostać detektywem, warto jednak zdawać sobie sprawę, że nie zawsze jest to tak pasjonujący zawód, jak można to zobaczyć w filmach czy przeczytać w książkach. Niejednokrotnie wymagać może wielogodzinnych, nieekscytujących obserwacji. Trudno jednak przewidzieć zwroty akcji, a każdy dzień pracy może wyglądać zupełnie inaczej.