Poradnik Pracownika

Wniosek o wolne na opiekę nad dzieckiem – wzór z omówieniem

Przepisy prawa pracy gwarantują pracownikowi wychowującemu dziecko możliwość skorzystania w ciągu roku z urlopu na opiekę nad swoim potomkiem. Czy każdemu z rodziców przysługuje takie uprawnienie? Jak napisać wniosek o wolne na opiekę nad dzieckiem? Sprawdź!

Pobierz darmowy wniosek o wolne na opiekę nad dzieckiem!

Do pobrania:

pdf
Wniosek o dni wolne na opiekę nad dzieckiem.pdf druk do ręcznego wypełnienia
docx
Wniosek o dni wolne na opiekę nad dzieckiem.docx druk do ręcznego wypełnienia

Kto może skorzystać z wolnego na opiekę nad dzieckiem?

Z uprawnienia opieki nad dzieckiem może skorzystać osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, której dziecko nie ukończyło 14. roku życia. Oznacza to, że ostatnim dniem na skorzystanie z urlopu jest dzień poprzedzający 14. urodziny dziecka.

Co ważne, urlop taki przysługuje albo ojcu, albo matce – nie można go podzielić między nimi.

Co do zasady pracownik powinien złożyć u pracodawcy oświadczenie o chęci skorzystania z takiego urlopu na początku zatrudnienia lub po narodzinach/adopcji dziecka. Powinno ono również zawierać informację o rezygnacji drugiego rodzica z tego przywileju. Oświadczenie takie można umieścić także już w samym wniosku.

Kiedy należy złożyć wniosek?

Wniosek o wolne na opiekę nad dzieckiem można złożyć w dowolnym momencie. Kodeks pracy nie mówi, w jakim terminie przed rozpoczęciem urlopu dokument taki trzeba dostarczyć do pracodawcy.

Wolne na opiekę nad dzieckiem jest uprawnieniem pracownika, z którego zatrudniony może, ale nie musi korzystać. Oznacza to także, że pracownik nie musi uzasadniać swojego wniosku ani tłumaczyć, dlaczego z niego korzysta.

Jaki jest wymiar urlopu z art. 188 Kodeksu pracy?

Zwolnienie od pracy w celu opieki nad dzieckiem przysługuje w wymiarze dwóch dni w ciągu roku kalendarzowego. Istotne jest, że pracownik sam może zdecydować, czy chce wykorzystać urlop w dniach, czy w godzinach (16 godzin w przypadku pełnego etatu). O sposobie wykorzystania urlopu informuje pracodawcę przy składaniu pierwszego w danym roku wniosku.

Wymiar dwóch dni opieki nad dzieckiem jest wymiarem rocznym. Niewykorzystany urlop nie może być przeniesiony na rok kolejny. Wraz z końcem roku niewykorzystany wymiar dni wolnych jest zerowany. W nowym roku pracownik nabywa nowe uprawnienia w takim samym wymiarze dwóch dni.

Co ważne, dni wolnych nie trzeba wykorzystać od razu w całym przysługującym zakresie. Oznacza to, że odbierając dni opieki nad dzieckiem w formie całych dni, pracownik może użyć tego przywileju w dwóch częściach (czyli dwa razy po jednym dniu). Natomiast jeśli pracownik chce skorzystać z opieki nad dzieckiem w wymiarze godzinowym, to przepisy nie zakazują, aby zrobić to nawet w 16 częściach (16 razy po 1 godzinie – w przypadku pracy na pełny etat).

W zależności od tego, w jakiej formie (dniach czy godzinach) pracownik skorzysta z opieki nad dzieckiem w danym roku, w taki sposób musi to robić już do końca przysługującego wymiaru.

Przykład 1.

Pani Barbara w marcu złożyła pracodawcy wniosek o udzielenie jednego dnia opieki nad dzieckiem. Pracodawca wyraził zgodę i pani Barbara skorzystała ze swojego uprawnienia. Chcąc odebrać drugą część przysługującego jej wolnego, musi to zrobić w formie całego dnia. Nie może już wnioskować o udzielenie pozostałego czasu wolnego w wymiarze godzinowym.

Tym samym, jeśli pracownik chce wykorzystać wolne dni na opiekę nad dzieckiem w minimum dwóch częściach, warto złożyć pierwszy wniosek, wskazując, że pracownik korzysta z tego przywileju w wymiarze godzinowym i np. w pierwszej części odbiera 8 godzin. W ten sposób będzie możliwość skorzystania z całego dnia wolnego, natomiast reszta pozostanie do zrealizowania w godzinach (nawet po 1 godzinie).

Liczba dni opieki na dziecko nie zależy od liczby wychowywanych dzieci. Jest to wymiar stały i zawsze wynosi dwa dni. Urlop ten jest w pełni płatny, więc za czas przebywania na nim pracownik powinien otrzymać standardowe wynagrodzenie.

Wymiar dni wolnych na opiekę nad dzieckiem a praca na część etatu

Wymiar dni wolnych na opiekę nad dzieckiem wynosi 2 dni lub 16 godzin w przypadku osób zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy. Natomiast jeśli chodzi o osoby zatrudnione na część etatu, będzie on proporcjonalnie pomniejszony. Przykład wymiaru dni wolnych w zależności od wielkości etatu:

  • ¾ x 16 godzin = 12 godzin
  • ½ x 16 godzin = 8 godzin
  • ⅓ x 16 godzin = 6 godzin
  • ¼ x 16 godzin = 4 godziny

Przykład 2.

Pani Anna zatrudniona jest w wymiarze 1/2 etatu. Złożyła pracodawcy wniosek o udzielenie jednego dnia wolnego na opiekę nad dzieckiem na cały dzień 17 grudnia. W tym dniu miała zaplanowane 6 godzin pracy. Oznacza to, że mimo iż złożyła wniosek o udzielenie opieki liczonej w dniach, to do wykorzystania zostało jej tylko 2 godziny opieki na dany rok. Pani Anna będzie mogła wykorzystać pozostały czas na opiekę nad dzieckiem w innym terminie.

Co powinien zawierać wniosek o wolne na opiekę nad dzieckiem?

Najważniejsze elementy, jakie powinien zawierać wniosek o wolne na opiekę nad dzieckiem, to:

  • dane pracownika ubiegającego się o urlop;
  • określenie pracodawcy;
  • prośba o udzielenie urlopu ze wskazaniem:
    • imienia i nazwiska dziecka,
    • daty jego urodzenia,
    • formy wykorzystania urlopu,
    • liczby dni/godzin,
    • terminu wykorzystania urlopu;
  • podpis pracownika;
  • informacja o rezygnacji drugiego rodzica z korzystania z takiego zwolnienia.

Jeżeli więc potrzebujesz wolnego dnia bądź nawet kilku godzin, żeby zająć się swoim potomkiem, złóż u swojego pracodawcy wniosek o wolne na opiekę nad dzieckiem.

Projekt zmian przepisów dotyczących dni wolnych na opiekę nad dzieckiem

Już niedługo powinny zmienić się przepisy Kodeksu pracy określające zasady i wymiar udzielania dni wolnych na opiekę nad dzieckiem. Polska ma czas do sierpnia 2022 roku, aby dopasować obowiązujące przepisy do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2019/1158 (druk sejmowy nr 1319) w taki sposób, aby wymiar dni wolnych przysługujący pracownikom wynosił 5 dni lub 40 godzin w ciągu roku. Aktualnie przedstawiony jest projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy.

Podsumowując, pracownik spełniający określone warunki i chcący skorzystać z czasu dla dziecka musi złożyć pracodawcy wniosek o wolne na opiekę nad dzieckiem. Aby spełnić wymogi formalne, w dokumencie tym należy wskazać kilka podstawowych informacji.