Poradnik Pracownika

Zasiłek pielęgnacyjny – kto może się o niego ubiegać?

Państwo pełni rozmaite funkcje. Jedną z nich jest wsparcie socjalne obywateli, którzy z różnych przyczyn nie mają równych szans w uzyskiwaniu dochodów. Najczęstszym powodem takiego stanu rzeczy jest niepełnosprawność. W związku z tym państwo ma obowiązek – poprzez różnego rodzaju świadczenia – wspierać takie osoby i pomóc im w zaspokajaniu podstawowych potrzeb. Jednym z takich świadczeń jest zasiłek pielęgnacyjny. Czym jest oraz komu przysługuje?

Co to jest zasiłek pielęgnacyjny

Jak można przeczytać na tronie Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej: Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji”.

Oznacza to, że zasiłek pielęgnacyjny wypłacany jest dla osób, które nie są w stanie samodzielnie egzystować i tym samym potrzebują pomocy innych w wykonywaniu codziennych czynności.

Komu przysługuje świadczenie pielęgnacyjne

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje określonym grupom osób. Mianowicie:

  • dzieciom posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności;
  • osobom powyżej 16. roku życia, które posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • osobom powyżej 16. roku życia, które posiadają orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pod warunkiem że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia;
  • osobom powyżej 75. roku życia.

Jednak nie wszystkie osoby legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności mają prawo do otrzymania omawianego świadczenia.

Zasiłek pielęgnacyjny nie będzie przysługiwał, jeśli:

  • osoba jest uprawniona do pobierania dodatku pielęgnacyjnego;
  • osoba przebywa w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie;
  • członek rodziny ma prawo do świadczenia mającego na celu pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Osoba mająca prawo do dodatku pielęgnacyjnego nie ma prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i odwrotnie.

Ile wynosi zasiłek pielęgnacyjny

Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego waloryzowana jest co roku, a nowa kwota obowiązuje od 1 listopada. Obecnie wysokość zasiłku pielęgnacyjnego w 2021 roku wynosi 215,84 zł.

Co istotne, zasiłek pielęgnacyjny przyznawany jest na podstawie wyżej wymienionych wymagań, nie jest jednak zależny od kryterium dochodowego ani osoby niepełnosprawnej, ani jego rodziny.

Omawiane świadczenie uiszczane jest raz w miesiącu, po wydaniu decyzji o jego przyznaniu. Harmonogram wypłat ustala instytucja wypłacająca zasiłek pielęgnacyjny. Przyznaje się go na czas nieokreślony. Jeżeli jednak orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało na czas określony, to zasiłek pielęgnacyjny będzie przyznany i wypłacany do ostatniego miesiąca, w którym mija ważność tego orzeczenia.

Zasiłek pielęgnacyjny – formalności

W celu otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego należy dopełnić formalności. Oczywiście najważniejsze jest złożenie odpowiednich dokumentów, a mianowicie:

  • wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego;
  • do wniosku należy dołączyć obowiązkowe dokumenty:
    • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument urzędowy potwierdzający wiek dziecka;

    • orzeczenie: o niepełnosprawności lub o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty jej powstania lub o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dodatkowe dokumenty nie są wymagane, w sytuacji kiedy o zasiłek pielęgnacyjny stara się osoba powyżej 75. roku życia.

Wszystkie wymagane dokumenty należy złożyć w odpowiednim urzędzie, czyli:

  • w urzędzie gminy/miasta właściwym dla swojego miejsca zamieszkania

lub

  • w urzędzie pomocy społecznej

lub

  • w innej jednostce organizacyjnej gminy, jeżeli to właśnie im przekazana została realizacja świadczeń rodzinnych w danej gminie.

Jeśli powyższe dokumenty będą składane do urzędu po raz pierwszy i nastąpi to w ciągu pierwszych 3 miesięcy od momentu otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności lub o jego stopniu, to zasiłek będzie przysługiwał od miesiąca uzyskania orzeczenia. Tym samym będzie on wyrównany od danego miesiąca.

Przykład 1.

Pan Adam uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności w lutym. Natomiast wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego złożył w odpowiednim urzędzie w kwietniu. Zasiłek został przyznany i pan Adam ma prawo do wyrównania świadczenia od lutego.

Jeśli zaś dokumenty zostaną złożone po raz pierwszy po upływie 3 miesięcy od momentu otrzymania orzeczenie o niepełnosprawności, świadczenie może zostać przyznane, jednak nie ulegnie wyrównaniu i będzie przysługiwać od miesiąca złożenia dokumentów.

Przykład 2.

Pani Anna orzeczenie o niepełnosprawności otrzymała w maju. Odpowiednie dokumenty złożyła w urzędzie we wrześniu. Pani Annie przyznano zasiłek pielęgnacyjny i przysługuje on od września.

Zasiłek pielęgnacyjny przyznawany jest konkretnej grupie społecznej. Nie można jednak zapominać, że jest on wypłacany w określonym celu. Tym samym należy pamiętać, że otrzymywane środki, choć nie są wysokie, powinny być przeznaczane na opiekę nad osobą starszą lub niepełnosprawną.