Poradnik Pracownika

Dowody osobiste po zmianach

Dowód osobisty jest dokumentem pozwalającym potwierdzić tożsamość jego posiadacza oraz fakt posiadania przez niego polskiego obywatelstwa. Każdy pełnoletni obywatel, który mieszka w Polsce, musi mieć dowód osobisty.Wskazać należy, że od marca 2019 roku funkcjonują także e-dowody osobiste, które są dowodem osobistym z warstwą elektroniczną. 

Dowód osobisty pozwala również jego posiadaczowi podróżować bez paszportu do krajów, w których można przekraczać granicę na jego podstawie, a to przede wszystkim do krajów strefy Schengen oraz Albanii, Czarnogóry.

Osoby posiadające e-dowód osobisty mogą ponadto:

  • na niektórych lotniskach korzystać z automatycznych bramek granicznych,
  • zalogować się do elektronicznych portali administracji publicznej,
  • elektronicznie podpisać dokumenty podpisem osobistym,
  • złożyć elektroniczny podpis w usługach online administracji publicznej.

Dodatkowo posiadacz e-dowodu, jeśli go zgubi, może go zawiesić oraz cofnąć zawieszenie, jeśli dokument się odnajdzie.

Osoba, która nie osiągnęła jeszcze pełnoletności, może mieć dowód osobisty np. do celów podróży za granicę do krajów, w których nie jest wymagany paszport.

Obowiązek złożenia wniosku o dowód osobisty

Co do zasady dowód osobisty posiada okres ważności, który dla osób pełnoletnich wynosi 10 lat. Dlatego nie tylko osoba uzyskująca pełnoletność ma obowiązek złożyć wniosek o wydanie dowodu osobistego, lecz także mogą to uczynić osoby, których dowody osobiste utraciły ważność. 

Ponadto obowiązek złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego mają osoby:

  • których dokument uległ zagubieniu;
  • których dokument uległ uszkodzeniu lub zniszczeniu;
  • którym zmieniły się dane zawarte w dowodzie, np. po ślubie zmieniło się dotychczas noszone nazwisko małżonka;
  • którym unieważniono certyfikaty zawarte w ich dowodzie; 
  • którym zmienił się wygląd w ten sposób, że ich rozpoznanie jest utrudnione lub niemożliwe.

Przykład 1.

Pani Barbara zamierza wyjechać na wakacje do Francji z uwagi na to, że do przekroczenia granic państw leżących w strefie Schengen nie będzie musiała posiadać paszportu. Jednak jej dowód osobisty pękł na dwie części. W takiej sytuacji przed wyjazdem za granicę musi wyrobić nowy dowód osobisty, w przeciwnym wypadku będzie musiała posiadać ważny paszport w celu okazania go odpowiednim służbom przy przekraczaniu granicy. 

Pamiętać należy, że zmiana adresu zameldowania czy zamieszkania lub nazwy urzędu, który wydał dowód, nie prowadzi do konieczności złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego.

Osobami, które mogą złożyć wniosek o wydanie dowodu osobistego, ale nie muszą tego robić, są:
  1. polscy obywatele, którzy mieszkają za granicą;
  2. rodzice, opiekunowie prawni albo kuratorzy składający wniosek o wydanie dowodu osobistego dla dziecka do 18. roku życia;
  3. rodzice, opiekunowie prawni albo kuratorzy składający wniosek o wydanie dowodu osobistego dla osoby całkowicie lub częściowo ubezwłasnowolnionej.

Zmiany w składaniu wniosków o wydanie dowodu osobistego

W sierpniu br. zmieniły się zasady składania wniosków o wydanie dowodu osobistego. Dotychczas można było go złożyć w formie tradycyjnej, tj. osobiście w urzędzie gminy, jak również w formie wniosku składanego przez internet.

Od 27 lipca 2021 roku nie ma możliwości składania wniosku o wydanie dowodu osobistego przez internet. 

Przykład 2.

Pani Zofia zamierza wyjechać na wakacje do Szwecji z uwagi na to, że do przekroczenia granic państw leżących w strefie Schengen nie będzie musiała posiadać paszportu. Jednak jej dowód osobisty pękł na dwie części. Chciała złożyć wniosek o wydanie dowodu osobistego przez internet, tak jak robiła to ostatnio przy wymianie dowodu, ale obecnie będzie musiała osobiście udać się do urzędu, aby załatwić formalności związane z wydaniem jej nowego dowodu.

Wniosek o wydanie dowodu osobistego można aktualnie złożyć w dowolnym urzędzie gminy, niezależnie od miejsca zameldowania. 

Przykład 3.

Jakub Nowak zameldowany jest w Krakowie, jednak od 3 lat studiuje w Gdańsku. Jego dowód uległ uszkodzeniu, ułamał się bowiem jego fragment. W takim wypadku może złożyć wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego w urzędzie gminy w Gdańsku, nie musi w tym celu jechać do Krakowa.

Dowody osobiste po zmianach a pobieranie odcisków

Wskazać należy, że zgodnie z dostępnym projektem rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wzoru dowodu osobistego, jego wydawania i odbioru oraz utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu, od osoby wnioskującej o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia, będą pobierane odciski palców wskazujących obu dłoni za pomocą elektronicznego urządzenia do pobierania odcisków palców. Jeśli odcisk palca wskazującego takiej osoby okaże się nieczytelny lub w przypadku braku tego palca odcisk zostanie pobrany kolejno z palca środkowego, serdecznego albo kciuka, w odniesieniu do każdej z dłoni. Jeżeli odciski wszystkich palców danej dłoni będą wykazywać niską jakość, wówczas zostanie pobrany odcisk palca danej dłoni, który posiada najwyższą jakość.

Informację o tym, czy odciski palców zostały pobrane, organ gminy odnotowywać ma we wniosku o wydanie dowodu osobistego.

Nawet po wdrożeniu dowodów osobistych z dodatkową cechą biometryczną, jaką jest zamieszczenie odcisków palca, nie będzie obowiązku wymiany dowodów osobistych do czasu, aż nie stracą one ważności, tak jak miało to miejsce, kiedy dokonywana była wymiana książkowych dowodów osobistych na plastikowe.

Strzałka