Poradnik Pracownika

Jak obliczyć PPK od płacy minimalnej?

Coroczny wzrost minimalnej pensji oznacza pewnie zmiany w zakresie Pracowniczych Programów Kapitałowych (PPK). Jak w praktyce przełoży się to na zyski pracowników i czy nowy rok będzie pod tym względem korzystniejszy niż miniony? Ile z wynagrodzenie potrącone zostanie pracownikom przy PPK od płacy minimalnej?

Czym jest PPK?

PPK to nic innego jak Pracowniczy Program Kapitałowy, będący sposobem na uzyskanie wyższej emerytury w przyszłości. Start programu nastąpił w październiku 2019 r., a od 1 stycznia 2021 r. o objęła już wszystkie podmioty zatrudniające prawników. 

Kto może przystąpić do PPK?

Obecnie udział w Pracowniczym Programie Kapitałowym następuje z mocy samego prawa, choć pracownicy mogą złożyć oświadczenie o wycofaniu się z PPK. Taka deklaracja jest ważna przez okres 4 lat – jeśli po tym czasie zatrudniony w dalszym ciągu chce pozostawać poza PPK, będzie musiał odnowić swoje oświadczenie (w przeciwnym razie automatycznie zostanie zapisany do tego programu).

PPK obejmuje osoby świadczące pracę na podstawie:

  • umowy o pracę,
  • umowy agencyjnej,
  • oskładkowanej umowy zlecenia,
  • a także osób wykonujących pracę nakładczą, członków rad nadzorczych, członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych.

Prawo do przystąpienia do PPK przysługuje osobom, które są zatrudnione co najmniej 3 miesiące w danym zakładzie pracy oraz nie ukończyły jeszcze 70 roku życia.

Podstawowe zasady PPK, czyli jak działa program?

Głównym celem PPK jest zapewnienie pracownikom jak największej emerytury w przyszłości. Program bazuje na regularnie odkładanych składkach, które powiększą wysokość świadczenie emerytalnego w przyszłości.

Oszczędzanie przy pomocy PPK oznacza współdziałanie pracodawcy i pracownika – na obu ciąży obowiązek odprowadzania składek o określonej wysokości.

Wpłata podstawowa pracodawcy to 1,5% wynagrodzenia danej osoby, wpłata podstawowa pracownika to zaś 2% otrzymywanej pensji. Pamiętajmy, że istnieje możliwość zadeklarowania wpłaty dodatkowej w wysokości 2,5% dla pracodawcy oraz 2% dla pracownika.

Pensja minimalna w 2022 r.

Wraz z nowym rokiem rośnie minimalne wynagrodzenie za pracę, oznacza to nie tylko podwyżkę dla każdego zatrudnionego, ale także i modyfikacje składek opłacanych w ramach PPK.

W 2022 r. pensja minimalna wynosi 3010 zł brutto – w stosunku do roku ubiegłego wzrosła ona o 210 zł brutto. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę na cały etat otrzyma więc na rękę w około 2300 zł.

PPK od płacy minimalnej

Relacja pomiędzy składkami opłacanymi w ramach PPK a wysokością pensji minimalnej jest oczywista. Im większe wynagrodzenie otrzymuje dana osoba, tym większa będzie składka PPK – pod warunkiem oczywiście, że pracownik nie zrezygnował z uczestnictwa w tym programie.

W 2022 r.  PPK od płacy minimalnej wynosi  po 60,20zł miesięcznie. Otrzymają jednak bonus od pracodawcy i państwa pod postacią dodatkowej kwoty składkowej. Pracodawca dokona miesięcznie wpłaty podstawowej w wysokości w wysokości 45,15 zł miesięcznie. Za jedną osobę do PPK w 2022 r. trafi zatem 105,35 zł miesięcznie.

Według informacji podanych przez Ministerstwo Finansów, osoby zarabiające do 120% wynagrodzenia minimalnego, tj. do kwoty 3612 zł brutto miesięcznie, pracownicy mogą zmniejszyć opłacanie składki do PPK do poziomie 0,5%. W praktyce pracownik zarabiający minimalną będzie mógł zapłacić 15,05 zł miesięcznie, pracodawca 45,15 zł. Łączna składka PPK wyniesie więc w tym przypadku 60,20 zł miesięcznie.

Przykład 1.

Wzrost pensji minimalnej np. do kwoty 4000 zł brutto miesięcznie spowoduje automatyczne podniesienie wysokości składek PPK. W tym przypadku pracownik będzie musiał odkładać co miesiąc kwotę 80 zł, pracodawca 60 zł, czyli łączna składka do PPK wyniesie zatem 140 zł miesięcznie.

Od 1 lipca 2022 planowana jest zmiana w wyliczaniu podatku, stawka ma być obniżona do 12%, wówczas wpłynie to na podatek od PPK. 

Kto skorzysta na wzroście składek PPK?

Widzimy już, jak przedstawia się relacja „pensja minimalna a PPK”. Kto jednak będzie największym beneficjentem w tym programie? Zdaniem Ministerstwa Finansów – osoby, które zarabiają najmniej.

W praktyce wysokość składki PPK osoby zarabiającej pensję minimalną nie powinna obciążać jej domowego budżetu – kwota w granicach kilkunastu złotych miesięcznie nie jest wygórowana. W zamian za to pracownik otrzymuje dofinansowanie swojej emerytury ze strony pracodawcy oraz budżetu państwa. Docelowo jego świadczenie w przyszłości będzie znacznie wyższe, niż gdyby musiał samodzielnie opłacać przedmiotowe składki.

Czy PPK ma jakieś wady?

Zdaniem krytyków Pracowniczy Program Kapitałowy ma pewne wady, jedną z nich jest uzyskanie niskiej emerytury. Kolejną to generowanie dodatkowych kosztów dla zatrudniających firm – im większe przedsiębiorstwo, tym większe koszty obciążają pracodawcę.

Ekonomiści wskazują na jeszcze jeden mankament – uczestnictwo w PPK spowoduje spadek zainteresowania innymi programami emerytalnymi, a przez to odciągnięcie pracowników od lepszych możliwości oszczędzania na swoje przyszłe świadczenie.

Minusem może być także termin, w którym pracownik będzie mógł faktycznie skorzystać z zaoszczędzonych pieniędzy. Uprawniony może żądać zwrotu swoich pieniędzy:

  • po ukończeniu 60 lat – w całości w co najmniej 120 ratach; w wysokości 75% w co najmniej 120 ratach; w wysokości 25% jednorazowo lub w ratach,
  • niezależnie od wieku – w całości w przypadku konieczności pokrycia wkładu własnego na zakup nieruchomości mieszkaniowej; w wysokości 25% w razie poważnej choroby uczestnika, współmałżonka lub dziecka.

PPK – kiedy najlepiej zacząć oszczędzać?

Wiemy już, że udział w Pracowniczym Programie Kapitałowym jest dobrowolny, choć wymaga to złożenia odpowiedniej deklaracji. Teoretycznie więc pracownik podejmujący zatrudnienie nie musi oszczędzać od pierwszego dnia swojej pracy.

Z drugiej strony im szybciej zaczniemy odkładać składki PPK, tym większy będzie nasz kapitał emerytalny. Przy uwzględnieniu corocznej podwyżki pensji minimalnej, szansa na uzyskanie dodatku do emerytury pochodzącego z PPK jest jeszcze większa.

Podkreśla się, że Pracowniczy Program Kapitałowy jest dobrą i korzystniejszą alternatywą dla emerytalnych programów oferowanych przez banki. Na chwilę obecną żadna lokata nie umożliwia osiągnięcie tak szybkiego pomnożenia kapitału, jak PPK. Składka nie jest wysoka, a nawet PPK od płacy minimalnej nie będzie dużym obciążeniem.