Poradnik Pracownika

Jak obliczyć PPK od płacy minimalnej?

Wzrost minimalnej pensji w 2020 r. oznacza pewnie zmiany w zakresie Pracowniczych Programów Kapitałowych (PPK). Jak w praktyce przełoży się to na zyski pracowników i czy nowy rok będzie pod tym względem korzystniejszy niż miniony? Ile z wynagrodzenie potrącone zostanie pracownikom przy PPK od płacy minimalnej?

Czym jest PPK?

PPK to nic innego jak Pracowniczy Program Kapitałowy, będący sposobem na uzyskanie wyższej emerytury w przyszłości. Start programu nastąpił w październiku 2019 r. i sukcesywnie ma objąć wszystkich pracowników na terytorium naszego kraju.

Ustawodawca wprowadził konkretny harmonogram, zgodnie z którym do PPK muszą przystąpić:

  • firmy zatrudniającej co najmniej 250 osób – od 1 lipca 2019 r.,
  • firmy zatrudniające co najmniej 50 osób – od 1 stycznia 2020 r.,
  • firmy zatrudniające co najmniej 20 osób – od 1 lipca 2020 r.,
  • pozostałe firmy i sektor publiczny – od 1 stycznia 2021 r.

Przepisy Tarczy Antykryzysowej wydłużyły terminy  dla pracodawców zatrudniających co najmniej 50 osób. Powinny oni do:
-27 października 2020 r. zawrzeć umowy o zarządzanie PPK oraz 
-10 listopada 2020 r. zawrzeć umowy o prowadzenie PPK. 

Czyli wynika z tego że większość firm zatrudniających pracowników powinna przystąpić już do PPK.

Kto może przystąpić do PPK?

Obecnie udział w Pracowniczym Programie Kapitałowym następuje z mocy samego prawa, choć pracownicy mogą złożyć oświadczenie o wycofaniu się z PPK. Taka deklaracja jest ważna przez okres 4 lat – jeśli po tym czasie zatrudniony w dalszym ciągu chce pozostawać poza PPK, będzie musiał odnowić swoje oświadczenie (w przeciwnym razie automatycznie zostanie zapisany do tego programu).

PPK obejmuje osoby świadczące pracę na podstawie:

  • umowy o pracę,
  • umowy agencyjnej,
  • oskładkowanej umowy zlecenia,
  • a także osób wykonujących pracę nakładczą, członków rad nadzorczych, członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych.

Prawo do przystąpienia do PPK przysługuje osobom, które są zatrudnione co najmniej 3 miesiące w danym zakładzie pracy oraz nie ukończyły jeszcze 70 roku życia.

Podstawowe zasady PPK, czyli jak działa program?

Głównym celem PPK jest zapewnienie pracownikom jak największej emerytury w przyszłości. Program bazuje na regularnie odkładanych składkach, które powiększą wysokość świadczenie emerytalnego w przyszłości.

Oszczędzanie przy pomocy PPK oznacza współdziałanie pracodawcy i pracownika – na obu ciąży obowiązek odprowadzania składek o określonej wysokości.

Wpłata podstawowa pracodawcy to 1,5% wynagrodzenia danej osoby, wpłata podstawowa pracownika to zaś 2% otrzymywanej pensji. Pamiętajmy, że istnieje możliwość zadeklarowania wpłaty dodatkowej w wysokości 2,5% dla pracodawcy oraz 2% dla pracownika.

Pensja minimalna w 2021 r.

Wraz z nowym rokiem rośnie minimalne wynagrodzenie za pracę, oznacza to nie tylko podwyżkę dla każdego zatrudnionego, ale także i modyfikacje składek opłacanych w ramach PPK.

W 2021 r. pensja minimalna wynosi 2800 zł brutto – w stosunku do roku ubiegłego wzrosła ona o 200 zł brutto. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę na cały etat otrzyma więc na rękę w około 2000 zł.

PPK od płacy minimalnej

Relacja pomiędzy składkami opłacanymi w ramach PPK a wysokością pensji minimalnej jest oczywista. Im większe wynagrodzenie otrzymuje dana osoba, tym większa będzie składka PPK – pod warunkiem oczywiście, że pracownik nie zrezygnował z uczestnictwa w tym programie.

W 2021 r.  PPK od płacy minimalnej będzie wynosiło po 56 zł miesięcznie. Otrzymają jednak bonus od pracodawcy i państwa pod postacią dodatkowej kwoty składkowej. Pracodawca dokona miesięcznie wpłaty podstawowej w wysokości w wysokości 52 zł miesięcznie. Za jedną osobę do PPK w 2021 r. trafi zatem 98 zł miesięcznie.

Według informacji podanych przez Ministerstwo Finansów, osoby zarabiające do 120% wynagrodzenia minimalnego, tj. do kwoty 3360 zł brutto miesięcznie, pracownicy mogą zmniejszyć opłacanie składki do PPK do poziomie 0,5%. W praktyce pracownik zarabiający minimalną będzie mógł zapłacić 14 zł miesięcznie, pracodawca 42 zł. Łączna składka PPK wyniesie więc w tym przypadku 56 zł miesięcznie.

Przykład 1.

Wzrost pensji minimalnej np. do kwoty 4000 zł brutto miesięcznie spowoduje automatyczne podniesienie wysokości składek PPK. W tym przypadku pracownik będzie musiał odkładać co miesiąc kwotę 80 zł, pracodawca 60 zł, czyli łączna składka do PPK wyniesie zatem 140 zł miesięcznie.

Kto skorzysta na wzroście składek PPK?

Widzimy już, jak przedstawia się relacja „pensja minimalna a PPK”. Kto jednak będzie największym beneficjentem w tym programie? Zdaniem Ministerstwa Finansów – osoby, które zarabiają najmniej.

W praktyce wysokość składki PPK osoby zarabiającej pensję minimalną nie powinna obciążać jej domowego budżetu – kwota w granicach kilkunastu złotych miesięcznie nie jest wygórowana. W zamian za to pracownik otrzymuje dofinansowanie swojej emerytury ze strony pracodawcy oraz budżetu państwa. Docelowo jego świadczenie w przyszłości będzie znacznie wyższe, niż gdyby musiał samodzielnie opłacać przedmiotowe składki.

Czy PPK ma jakieś wady?

Zdaniem krytyków Pracowniczy Program Kapitałowy ma pewne wady, jedną z nich jest uzyskanie niskiej emerytury. Kolejną to generowanie dodatkowych kosztów dla zatrudniających firm – im większe przedsiębiorstwo, tym większe koszty obciążają pracodawcę.

Ekonomiści wskazują na jeszcze jeden mankament – uczestnictwo w PPK spowoduje spadek zainteresowania innymi programami emerytalnymi, a przez to odciągnięcie pracowników od lepszych możliwości oszczędzania na swoje przyszłe świadczenie.

Minusem może być także termin, w którym pracownik będzie mógł faktycznie skorzystać z zaoszczędzonych pieniędzy. Uprawniony może żądać zwrotu swoich pieniędzy:

  • po ukończeniu 60 lat – w całości w co najmniej 120 ratach; w wysokości 75% w co najmniej 120 ratach; w wysokości 25% jednorazowo lub w ratach,
  • niezależnie od wieku – w całości w przypadku konieczności pokrycia wkładu własnego na zakup nieruchomości mieszkaniowej; w wysokości 25% w razie poważnej choroby uczestnika, współmałżonka lub dziecka.

PPK – kiedy najlepiej zacząć oszczędzać?

Wiemy już, że udział w Pracowniczym Programie Kapitałowym jest dobrowolny, choć wymaga to złożenia odpowiedniej deklaracji. Teoretycznie więc pracownik podejmujący zatrudnienie nie musi oszczędzać od pierwszego dnia swojej pracy.

Z drugiej strony im szybciej zaczniemy odkładać składki PPK, tym większy będzie nasz kapitał emerytalny. Przy uwzględnieniu corocznej podwyżki pensji minimalnej, szansa na uzyskanie dodatku do emerytury pochodzącego z PPK jest jeszcze większa.

Podkreśla się, że Pracowniczy Program Kapitałowy jest dobrą i korzystniejszą alternatywą dla emerytalnych programów oferowanych przez banki. Na chwilę obecną żadna lokata nie umożliwia osiągnięcie tak szybkiego pomnożenia kapitału, jak PPK. Składka nie jest wysoka, a nawet PPK od płacy minimalnej nie będzie dużym obciążeniem.