Poradnik Pracownika

Wypłata środków z PPK przed 60 rokiem życia

Pracownicze Plany Kapitałowe zostały stworzone z myślą o gromadzeniu przez pracowników oszczędności z przeznaczeniem na wypłatę po osiągnięciu przez nich 60. roku życia. Ustawa o PPK dopuszcza jednak możliwość dokonywania wypłat zgromadzonych środków przez pracowników. Wypłata środków z PPK jest dopuszczalna przed ukończeniem przez pracownika 60. roku życia oraz w przypadku szczególnych sytuacji życiowych, tj. poważnej choroby lub budowy bądź zakupu inwestycji.

Całkowita wypłata środków z PPK przed ukończeniem 60 roku życia

Oszczędzanie w ramach PPK jest dobrowolne. Oznacza to, że każdy pracownik ma możliwość rezygnacji z uczestnictwa w Pracowniczych Planach Kapitałowych i wypłaty środków zgromadzonych na swoim rachunku. 

W celu wypłaty przed 60. rokiem życia pracownik powinien złożyć u pracodawcy wniosek o rezygnację z PPK oraz we właściwej instytucji finansowej wniosek o zwrot zgromadzonych środków. 

Osoby, które zdecydują się zrezygnować z omawianego systemu oszczędzania, muszą liczyć się z wypłatą kwoty zgromadzonej na rachunku pomniejszonej o wpłaty dokonywane z budżetu państwa, podatek dochodowy od zysków kapitałowych oraz 30% wysokości wpłat dokonanych przez pracodawcę. Ostatecznie oznacza to, że pracownik w wyniku rezygnacji przed 60 rokiem życia otrzyma całość środków pochodzących z dokonywanych przez niego wpłat podstawowych i dodatkowych oraz 70% wpłat podstawowych i dodatkowych finansowanych przez pracodawcę pomniejszonych o podatek od zysków kapitałowych.

Wypłaty środków z PPK w szczególnych sytuacjach życiowych

Ustawa o PPK wskazuje dwa rodzaje wypłat możliwych do zrealizowania w szczególnych sytuacjach życiowych, z których pracownik może skorzystać bez rezygnacji z uczestnictwa w PPK, a mianowicie wypłata środków z PPK na wkład własny oraz wypłata w przypadku poważnego zachorowania uczestnika PPK, jego małżonka lub dziecka.

Wypłata środków z PPK na wkład własny 

Uczestnik Pracowniczych Planów Kapitałowych ma możliwość dokonania jednorazowej wypłaty do 100% środków zgromadzonych na swoim rachunku z przeznaczeniem na budowę bądź przebudowę domu lub kupno mieszkania. 

Wypłata środków z PPK na wkład własny jest realizowana przez daną instytucję finansową na podstawie umowy zawartej z uczestnikiem PPK, która określa w szczególności inwestycję, która będzie sfinansowana z kredytu oraz zasady i termin wypłaty oraz zwrotu wypłaconych środków. 

Zgodnie z art. 98 ust. 4 ustawy o PPK pracownik powinien dokonać zwrotu wypłaconych środków w terminie, który:

  • nie może rozpocząć się później niż 5 lat od daty wypłaty środków,

  • nie może trwać dłużej niż 15 lat od dnia wypłaty środków.

W przypadku uczestnictwa w więcej niż jednym PPK pracownik nie może zawrzeć kolejnej takiej umowy z inną instytucją finansową, chyba że udzielony kredyt ma zostać przeznaczony na sfinansowanie tej samej inwestycji.

Wypłacić środki na wkład własny mogą wyłącznie pracownicy, którzy w chwili składania wniosku o zawarcie umowy nie przekroczyli 45. roku życia.

Wypłata środków z PPK w związku z poważnym zachorowaniem

Drugą możliwością wypłaty środków z PPK bez konieczności rezygnacji jest wypłata oszczędności w przypadku poważnego zachorowania uczestnika PPK, jego małżonka lub dziecka. Wówczas uczestnik ma możliwość uzyskania wypłaty do 25% środków zgromadzonych na swoim koncie. Wypłata środków z PPK może mieć charakter jednorazowy lub może zostać udzielona w ratach.

Jednorazowa wypłata środków z PPK z tytułu poważnego zachorowania lub wypłata pierwszej raty tych środków dokonywana jest w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty złożenia wniosku.

W celu wypłaty środków konieczne będzie złożenie wniosku w instytucji finansowej wraz z orzeczeniem o niezdolności do pracy, orzeczeniem o niepełnosprawności lub zaświadczeniem lekarza medycyny pracy potwierdzającym wystąpienie poważnego zachorowania. 

Zgodnie z art. 2 ust. 23 ustawy o PPK do jednostek chorobowych określanych mianem poważnego zachorowania należą między innymi:

  • w przypadku osoby dorosłej: amputacja kończyn, bakteryjne zapalenie mózgu, choroba Alzheimera, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Parkinsona, dystrofia mięśniowa, gruźlica, niewydolność nerek, stwardnienie rozsiane, AIDS, kardiomiopatia, nowotwór złośliwy, udar mózgu, utrata mowy, słuchu lub wzroku, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zawał serca;

  • w przypadku dziecka: choroba Heinego-Medina, zapalenie mózgu lub opon mózgowych, anemia aplastyczna, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby, padaczka, nabyta przewlekła choroba serca, porażenie (paraliż), utrata wzroku lub słuchu, potransfuzyjne zakażenie wirusem HIV, schyłkowa niewydolność nerek, tężec, cukrzyca, łagodny guz mózgu, przeszczepienie narządów, nowotwór złośliwy.

Głównym celem Pracowniczych Planów Kapitałowych jest wsparcie pracowników w zgromadzeniu oszczędności, które zapewnią im bezpieczeństwo finansowe po osiągnięciu wieku emerytalnego. Nie jest to jednak jedyna korzyść płynąca z oszczędzania w ramach PPK, przepisy ustawy mogą bowiem pomóc wielu młodym osobom w zakupie własnego lokalu mieszkalnego oraz zapewnić zabezpieczenie finansowe w razie ciężkiej choroby uczestnika PPK, jego małżonka lub dziecka.