Poradnik Pracownika

Składniki wynagrodzenia, które tworzą twoją pensję

Wynagrodzenie, od momentu zapisu w umowie do czasu znalezienia się na naszym koncie, musi przebyć długą drogę. I nie chodzi o to, że musimy się napracować. Poddawane jest wielu operacjom naliczenia, potrącenia, aby w ostatecznej wysokości wpłynąć do naszych, zwykle wirtualnych, portfeli. Sprawdź, jakie składniki wynagrodzenia określają jego wysokość? Z czego się składa, by w pełni oddać zaangażowanie, jakie włożyliśmy w pracę?

Systemy wynagradzania

System wynagradzania to pierwszy krok do ustalenia wysokości opłaty za pracę. Określony zostaje w umowie i niesie ze sobą informację, za jaki aspekt świadczenia pracy będziemy wynagradzani.

Kodeks pracy wyróżnia trzy rodzaje systemów wynagradzania:

  • czasowy - tu wynagrodzenie zależy od przepracowanego czasu, najczęściej spotykanym rozwiązaniem w tym wypadku jest wynagrodzenie za miesiąc, jednak nie jest wykluczony zapis o godzinowym naliczaniu wynagrodzenia;

  • akordowy - w tym systemie płaca zależy od wyników naszej pracy, często od ilości wykonanych produktów; uważany jest za bardziej motywujący od poprzedniego systemu;

  • prowizyjny - stosowany najczęściej na stanowiskach handlowych czy przedstawicieli ubezpieczeniowych, wyrażany procentowo, zależy od ilości i jakości osiągniętych wyników, w praktyce często od obrotu czy sprzedaży.

Znana jest nam już wysokość naszego wynagrodzenia określona w umowie. Jakie jeszcze składniki wynagrodzenia wpływają na naszą wypłatę, która nieraz różni się od kwoty wpisanej w umowie?

Jakie składniki wynagrodzenia określają naszą wypłatę?

Oprócz podstawowej płacy, do obligatoryjnych, czyli ściśle określonych, składników wynagrodzenia należą wymienione przez Kodeks pracy:

  • dodatek za pracę w porze nocnej,

  • dodatek za dyżur pełniony poza godzinami pracy,

  • dodatek za czas niewykonywania pracy,

  • dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych oraz w dniach wolnych i święta.

Dodatek za pracę w porze nocnej

Pora nocna to 8 godzin doby, których rozpoczęcie określa pracodawca w regulaminie pracy, a które muszą zawierać się pomiędzy godziną 21:00 a 7:00. Dodatek należny za pracę w godzinach nocnych jest określony jako 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnej stawki wynagrodzenia, która w 2017 roku wynosi 2000,00 zł brutto. Stawkę godzinową oblicza się, dzieląc minimalne wynagrodzenie przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu.

Przykład 1.

W marcu 2017 r. pracownikowi została zaplanowana nocna zmiana, w związku z czym przepracował 8 godzin w porze nocnej. Jak obliczyć dodatek za pracę w porze nocnej?

Czas pracy w marcu 2017 roku wynosi 184 h. Stawka godzinowa obliczana z minimalnej płacy wynosi 2000,00 zł brutto / 184 h = 10,87 zł. W związku z tym dodatek za pracę w porze nocnej wynosi 20% z 10,70 zł czyli 2,17 zł za godzinę. Składniki wynagrodzenia za pracę w porze nocnej dla naszego przykładowego pracownika wyniosą 17,36 zł brutto (8 h x 2,17 zł).

Dodatek za dyżur

Dodatek za dyżur pełniony poza godzinami pracy to wynagrodzenie za czas pracy wyznaczony przez pracodawcę poza normalnymi godzinami pracy, w którym pracownik pozostaje w gotowości do wykonywania pracy. Dyżur można pełnić w domu (tzw. dyżur pod telefonem), w miejscu pracy bądź w innym wyznaczonym miejscu. Za dyżur w domu nie należy się wynagrodzenie, chyba że podczas tego dyżuru pracownik zostanie wezwany do pracy bądź wykonuje pracę na polecenie pracodawcy, w takim przypadku czas dyżuru zostanie wliczony do czasu pracy. Za czas pracy podczas dyżuru należy się czas wolny w takim samym wymiarze. Jeżeli pracodawca nie może udzielić czasu wolnego, pracownikowi należy się wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania wyrażonego w stawce godzinowej lub miesięcznej. Jeżeli takie składniki wynagrodzenia nie zostały ustalone, wtedy należy się stawka wyliczona jako 60% wynagrodzenia, w przypadku wynagradzania stawką prowizyjną, akordową lub zadaniową.

Ważne!

Stawka osobistego zaszeregowania to nic innego, jak otrzymywane przez pracownika wynagrodzenie zasadnicze, bez żadnych dodatków i premii.

Porównaj ile to jest kwota brutto a ile netto na umowie o pracę - Kalkulator wynagrodzeń

Przykład 2.

Pracownik 25.04.2017 r. świadczył pracę podczas dyżuru pełnionego w domu przez 2 godziny. Pracodawca nie ma możliwości oddania pracownikowi czasu wolnego. Płaca zasadnicza pracownika wynosi 3000,00 zł brutto.

W kwietniu 2017 roku do przepracowania były 152 godziny.

3000,00 zł / 152 h = 19,74 zł

19,74 zł * 2 h = 39,48 zł

Za kwiecień pracownik oprócz wynagrodzenia zasadniczego 3000,00 zł otrzyma 39,48 zł jako rekompensatę za dyżur pełniony poza godzinami pracy.