Poradnik Pracownika

Moja pierwsza praca jako pracownika młodocianego – wynagrodzenie

Nauka zawodu czy przyuczenie do wykonywania określonej pracy mają na celu w głównej mierze zapewnić młodemu pracownikowi możliwość rozwoju praktycznego z danej dziedziny, branży czy zawodu. Ile w praktyce może zarobić młodociany? Czy pierwsza praca musi gwarantować określony zysk? Co w przypadku choroby młodocianego – czy za ten czas będzie mu przysługiwać wynagrodzenie chorobowe? Odpowiedzi na powyższe pytania znajdziesz w naszym artykule z cyklu o pierwszej pracy pracownika młodocianego.

Pierwsza praca – jakie wynagrodzenie przysługuje młodocianemu?

Młodociany, który podejmuje się pracy zarobkowej na podstawie umowy o pracę, ma prawo do wynagrodzenia. Jednak w przypadku młodych pracowników obowiązują inne przepisy niż w odniesieniu do tych dorosłych i pełnoletnich.

Standardowo w przypadku umów o pracę obowiązują przepisy dotyczące płacy minimalnej. Obecnie poziom minimalnego wynagrodzenia bazuje na Rozporządzeniu Rady Ministrów z 15 września 2020 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2021 roku i wynosi 2800 zł brutto przy pracy na pełen etat.

Pierwsza praca pracowników młodocianych w ramach nauki zawodu również gwarantuje im minimalne kwoty wynagrodzenia, jednak w tym przypadku ich wysokość uzależniona jest od:

  • przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, obowiązującego od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez prezesa GUS oraz
  • roku nauki młodocianego

i wynosi odpowiednio:

  • nie mniej niż 5% ww. wynagrodzenia w I roku nauki;
  • nie mniej niż 6% ww. wynagrodzenia w II roku nauki;
  • nie mniej niż 7% ww. wynagrodzenia w III roku nauki.

Natomiast wynagrodzenie pracowników młodocianych odbywających przyuczenie do wykonywania określonej pracy nie może wynieść mniej niż 4% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale.

W przypadku pracowników młodocianych nie obowiązuje standardowa kwota wynagrodzenia minimalnego w danym roku kalendarzowym. Minimalne wynagrodzenie młodocianego obliczane jest w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale.

Do 31 sierpnia 2019 roku obowiązywały stare stawki wynagrodzenia minimalnego dla młodocianych uzależnione od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, które wynosiły:

  • w pierwszym roku nauki – nie mniej niż 4% ww. wynagrodzenia;
  • w drugim roku nauki – nie mniej niż 5% ww. wynagrodzenia;
  • w trzecim roku nauki – nie mniej niż 6% ww. wynagrodzenia.

Informacje o obowiązujących kwotach minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników młodocianych można znaleźć w artykule: Wynagrodzenie pracownika młodocianego – jego wysokość w 2021 roku.

Przykład 1.

Zakład pracy zatrudnia pracownika młodocianego (III rok nauki) z wynagrodzeniem ustalonym w minimalnej wysokości. Ile wyniesie wynagrodzenie młodocianego w marcu 2021 roku? W marcu 2021 roku pracownik młodociany odbywający III rok nauki może zarobić przynajmniej 382,06 zł brutto (7% x 5457,98 zł).

Pierwsza praca młodocianego z wynagrodzeniem wyższym niż minimalne

Przepisy prawa pracy określają minimalne kwoty wynagrodzenia za pracę młodocianych, natomiast nie określają w tym temacie żadnych limitów. W praktyce oznacza to, że pracodawca ma pełną dowolność w kwestii kształtowania wynagrodzeń swoich młodocianych pracowników.

Pracodawca ma prawo zawrzeć w wewnątrzzakładowych przepisach, np. w:

  • układzie zbiorowym pracy,
  • regulaminie wynagradzania,
  • regulaminie zakładu pracy lub
  • bezpośrednio w postanowieniach umów o pracę zawieranych z młodocianymi informację o wypłacie wynagrodzenia wyższego niż minimalne.

Powyższa zasada odnosi się zarówno do pracowników młodocianych zatrudnionych w celu nauki zawodu, jak i przyuczonych do wykonywania określonej pracy.

Pracodawca ma prawo zarówno podwyższyć wynagrodzenie zasadnicze pracownika, jak i przyznawać mu różnego rodzaju dodatkowe składniki do wynagrodzenia, takie jak np. premie za wyniki w pracy czy wyniki w nauce.

Składki ZUS i podatek od wynagrodzenia młodocianych

Pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę objęci są obowiązkiem ubezpieczeniowym zarówno społecznym, jak i zdrowotnym, a to oznacza, że od ich wynagrodzeń pracodawca zobowiązany jest odliczać składki na te ubezpieczenia.

Składki na ubezpieczenia z tytułu umowy o pracę młodocianego pracodawca odprowadza przez cały okres odbywania nauki zawodu czy trwania przyuczenie do wykonywania określonej pracy. Lata nauki zawodu są wliczane do okresu zatrudnienia decydującego o prawie do świadczeń emerytalno-rentowych.

Jeśli chodzi o kwestię podatku dochodowego, młodociani zatrudnieni na podstawie umowy o pracę od sierpnia 2019 roku mogą cieszyć się ze zwolnienia z PIT dla młodych. W praktyce oznacza to, że pracodawca nie musi dokonywać potrąceń na poczet zaliczki na podatek dochodowy od kwoty wynagrodzenia brutto młodocianego.

Choroba młodocianego a wynagrodzenie

W sytuacji choroby pracownika młodocianego obowiązują takie same przepisy dotyczące wynagradzania za czas niezdolności do wykonywania pracy w związku ze zwolnieniem lekarskim jak w przypadku zwykłego pracownika. To oznacza, że za czas choroby pracownikowi młodocianemu przysługiwać będzie najpierw:

  • przez pierwsze 33 dni choroby w ciągu roku – wynagrodzenie chorobowe;
  • od 34. dnia choroby – zasiłek chorobowy.

Świadczenie chorobowe w przypadku młodocianych wynosi 80% kwoty podstawy chorobowego, która stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacane pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pomniejszone o 13,71%.

Podsumowując, określone przepisami minimalne wynagrodzenie pracownika młodocianego uzależnione jest od dwóch czynników: przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, obowiązującego od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez prezesa GUS, oraz od roku nauki młodocianego. Pracodawca ma jednak prawo do przyznania młodocianym wynagrodzeń wyższych, niż przewiduje ustawa.

Strzałka