Okres, w którym kobieta jest w ciąży, jest wyjątkowy. Często też bywa jednak również bardzo trudny, a szczególnie dokuczliwy może być w trakcie wykonywania obowiązków zawodowych. Kodeks pracy w swych zapisach chroni pracownicę w ciąży w szczególny sposób. Jakie są uprawnienia pracownicy w ciąży? Jakie ma przywileje? Na te i inne pytania odpowiedź znajdziesz się w poniższym artykule!

Uprawnienia pracownicy w ciąży a ochrona zatrudnienia 

Niestety, w polskiej rzeczywistości na rynku pracy kobiety ciężarne traktowane są jak kłopot, dlatego pracodawcy na wieść o tym, że pracownica spodziewa się dziecka, często reagują w mało przyjemny sposób. Być może dlatego moment poinformowania pracodawcy o tej sytuacji jest tak stresujący dla kobiet. Przez to zdarza się, że pracownice ukrywają swój stan lub przedłużają moment przekazania informacji do działu kadr. W dużej mierze dzieje się też tak dlatego, że pracownice obawiają się o bezpieczeństwo zatrudnienia. Wiele z nich boi się, że po ujawnienia informacji o ciąży straci pracę. Kodeks pracy gwarantuje uprawnienia pracownicy w ciąży, m. in. zabrania rozwiązania umowy o pracę z pracownicą będącą w ciąży (dotyczy to również urlopu macierzyńskiego). Ponadto umowy terminowe (na czas określony) i umowy na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, jeśli ich termin kończy się w trakcie ciąży, automatycznie zostają przedłużone do dnia porodu. Wyjątkiem od powyższych przepisów jest sytuacja, gdy:

  • pracownica jest zatrudniona na okres próbny, nieprzekraczający jednego miesiąca,
  • zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.

Kodeks pracy nie zabrania również rozwiązania umowy z pracownicą za porozumieniem stron, bez względu na to, która ze stron  wystąpiła z wnioskiem o jej zakończenie. Podobnie jest w przypadku złożenia wypowiedzenia ze strony pracownicy.

Udokumentowanie ciąży

Jeśli pracownica poinformuje swojego pracodawcę o ciąży w pierwszych jej miesiącach, kiedy nie jest ona jeszcze widoczna, najprawdopodobniej będzie on wymagał potwierdzenia tego świadectwem lekarskim. Jeśli jednak pracownica nie przedstawi stosownego dokumentu pracodawcy, a ciąża zacznie być widoczna, pracodawca i tak ma obowiązek stosować się do przepisów dotyczących pracownicy w ciąży. Taki dokument nie jest określony z góry przyjętą formą, powinno jednak na nim znajdować się orzeczenie o ciąży. Warto również określić w nim okres ciąży - może się to przydać szczególnie w celu ochrony zatrudnienia. Inaczej jest w przypadku stwierdzenia konkretnych przeciwwskazań do wykonywania określonych czynności - takie zaświadczenie może być wydane jedynie w świetle obowiązujących procedur.

Uprawnienia pracownicy w ciąży ze względu na różne warunki pracy

Ze względu na szczególny stan, w jakim znajduje się pracownica w ciąży, jej pozycja w pracy jest uprzywilejowana. Kodeks pracy bardzo szczegółowo określa uprawnienia pracownicy w ciąży: warunki, czas, rodzaj pracy, jaki może wykonywać kobieta spodziewająca się dziecka.

Wykaz prac zakazanych dla pracownic w ciąży podany został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 wrzenia 1996 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych kobietom.