Poradnik Pracownika

Czy małoletni może występować jako strona umowy?

Na gruncie prawa cywilnego rozróżniamy osoby małoletnie oraz osoby nieletnie. Małoletni to osoba do 13 roku życia, natomiast nieletni to osoba między 13 a 18 rokiem życia.

Rozróżnienie na małoletnich oraz nieletnich jest bardzo ważne ze względu na skuteczność czynności prawnych dokonywanych przez dzieci. Dzieci do 13 roku życia nie mają w ogóle zdolności do czynności prawnych, natomiast osoby w wieku pomiędzy 13 a 18 rokiem życia mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych.

Kiedy umowa zawarta przez dziecko będzie ważna?

Co do zasady czynność prawna (zawarcie umowy) dokonana przez dziecko w wieku do 13 lat, czyli osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych, jest nieważna. Są jednak od tej zasady pewne wyjątki – małoletni może zawrzeć umowę dotyczcą drobnych spraw życia codziennego, np. zakupu gazety, chleba itd.

W przypadku nieletnich również ważne są umowy zawierane w drobnych sprawach życia codziennego. Natomiast jeśli chodzi o “poważniejsze sprawy”, to dla ważności danej umowy potrzebna jest zgoda przedstawiciela ustawowego (najczęściej jest nim rodzic).

Nieletni może sam potwierdzić umowę po uzyskaniu pełnej zdolności do czynności prawnych, czyli w momencie osiągnięcia 18 roku życia.

 

Strona, która zawarła umowę z nieletnim, nie może powoływać się na brak zgody jej przedstawiciela ustawowego. Może jednak wyznaczyć temu przedstawicielowi odpowiedni termin do potwierdzenia umowy. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, osoba ta jest zwolniona z umowy.

Małoletni i nieletni zatrudnieni w reklamie

Aby zatrudnić dziecko do reklamy czy filmu należy zawrzeć umowę cywilnoprawną, np. o dzieło lub zlecenie.

Jeśli jest to małoletni, umowę należy podpisać z rodzicami (przedmiotem umowy może być zgoda na wykonanie fotografii dziecka oraz zgoda na wykorzystanie wizerunku).

Jeśli dziecko jest w wieku od 13 do 18 lat, to:

  • można zawrzeć umowę z rodzicami,

  • można zawrzeć umowę z dzieckiem, ale pod warunkiem, że rodzice wyrazili zgodę, aby dziecko zawarło umowę.

Dochody dzieci z umowy o dzieło rodzice powinni doliczyć do swoich dochodów prywatnych i rozliczyć w rocznym PIT.

Czy niepełnoletni może prowadzić działalność gospodarczą?

Niepełnoletni nie może być przedsiębiorcą, ponieważ wpisu w CEIDG może dokonać wyłącznie osoba pełnoletnia.

Jeśli dziecko otrzyma przedsiębiorstwo w spadku, również nie może kontynuować prowadzenia danej działalności, ponieważ wpis do CEIDG obecnie nie podlega dziedziczeniu.

Przedmiotem darowizny lub dziedziczenia mogą być tylko rzeczy i prawa, przy pomocy których była prowadzona działalność (np. samochody, wyposażenie biura, umowy, znaki towarowe, nieruchomości). Na podstawie aktu darowizny albo poświadczenia dziedziczenia stają się one wyłączną własnością nieletniego.