Poradnik Pracownika

Skarga na przewlekłość postępowania sądowego - jak napisać?

Sprawy sądowe mogą się ciągnąć latami. Wynika to z różnych przyczyn – na przykład stopnia skomplikowania sprawy, konieczności przeprowadzenia długiego postępowania dowodowego, trudności w odnalezieniu świadków czy dokumentów lub obłożenia sądów. Jeżeli postępowanie jest wyjątkowo długotrwałe i nie ma ku temu uzasadnionych przesłanek, strona może walczyć o swoje prawo do rozstrzygnięcia sądowego.Przedstawimy, skarga na przewlekłość postępowania sądowego.

Strona ma prawo do sprawnego procesu

Wszystkie podmioty uczestniczące w postępowaniu sądowym (tj. strony w procesie cywilnym – np. w sprawie o zapłatę wynagrodzenia z umowy o pracę, uczestnicy w postępowaniu nieprocesowym – np. w sprawie spadkowej, oskarżeni i pokrzywdzeni w postępowaniu karnym) mają prawo do rzetelnego procesu, który toczy się bez zbędnej zwłoki.

Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
„Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd”.
Jeżeli postępowanie sądowe w nieuzasadniony sposób przedłuża się i nie przemawiają za tym obiektywne przesłanki (np. konieczność przeprowadzenia dużej liczby zawnioskowanych przez strony dowodów czy oczekiwanie na nadesłanie dokumentów z instytucji finansowych), stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania.

Skarga ta jest regulowana przez przepisy Ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.

Zgodnie z zapisami wskazanej ustawy przewlekłość postępowania zachodzi wówczas, gdy:

„postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego” (przepis art. 2 ust. 1 ustawy).

Do pobrania:

pdf
Skarga na przewlekłość postępowania.pdf druk do ręcznego wypełnienia
docx
Skarga na przewlekłość postępowania.docx edytowanie, wydrukowanie, zapisywanie

Przykład 1.

Janusz wystąpił do sądu pracy domagając się ustalenia istnienia stosunku pracy. Pozew wpłynął do sądu 1 lutego 2017 roku. Od tego czasu sąd nie podjął żadnej czynności, w tym nie wyznaczył terminu rozprawy. Analogiczne sprawy innych osób, które toczyły się w tym samym sądzie, zostały już zakończone. Janusz może złożyć skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Skarga na przewlekłość postępowania może mieć zastosowanie zarówno w postępowaniu karnym, jak i w postępowaniu cywilnym.
Oceniając, czy doszło do przewlekłości postępowania, należy uwzględnić szereg czynników, między innymi:

  • terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania wyroku;
  • łączny czas postępowania, od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi;
  • charakter sprawy;
  • stopień faktycznej i prawnej zawiłości sprawy;
  • znaczenie rozstrzygnięcia dla strony;
  • zachowanie się stron w toku postępowania.

Skarga na przewlekłość postępowania sądowego - warunki formalne

Skargę należy wnieść do sądu przełożonego nad sądem, w którym toczy się postępowanie dotknięte przewlekłością:

  • jeżeli sprawa jest prowadzona przez sąd rejonowy, skargę będzie rozpoznawał sąd okręgowy;
  • jeżeli sprawa jest prowadzona przez sąd okręgowy, skargę będzie rozpoznawał sąd apelacyjny.

Formalnie skarga jest składana za pośrednictwem sądu, który prowadzi sprawę i to ten sąd przekazuje sprawę do sądu przełożonego.

Skarga na przewlekłość postępowania podlega opłacie sądowej, która wynosi 200 zł. Jeżeli skarga zostanie uwzględniona, strona otrzyma zwrot opłaty.
Jeżeli strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (np. w sprawach z zakresu prawa pracy), jest również zwolniona z obowiązku ponoszenia wspomnianej opłaty.

W skardze należy zamieścić:

  • żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania;
  • wyliczenie okoliczności uzasadniających żądanie (tj. dlaczego skarżący uważa, że jego prawo do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki zostało naruszone);
  • wskazanie, jakie czynności powinien podjąć sąd prowadzący sprawę.

Skarżący może domagać się również zasądzenia na jego rzecz odszkodowania w wysokości od 2000 zł do 20 000 zł.

Jeżeli skarga zostanie uwzględniona, skarżący w osobnym postępowaniu może dochodzić naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości od Skarbu Państwa albo solidarnie od Skarbu Państwa i komornika.

Jeżeli skarga nie została uwzględniona, strona może złożyć następną skargę na przewlekłość postępowania dopiero po upływie 12 miesięcy od daty wydania orzeczenia.