Poradnik Pracownika

Czy zwolnienie od psychiatry zawsze kończy się kontrolą ZUS?

Wśród wielu pracowników panuje przekonanie, że zwolnienie od psychiatry jest wygodnym sposobem na zasiłek chorobowy, urlop wypoczynkowy lub ochronę przed wypowiedzeniem. Oczywiście jest to błędne przekonanie, ponieważ zwolnienie od psychiatry traktowane jest jak wszystkie inne. 

Zwolnienie lekarskie od psychiatry

Zwolnienie lekarskie potocznie nazywane "L4" wystawiane jest przez lekarza w sytuacji, kiedy pracownik okazuje się niezdolny do wykonywania pracy. Niezdolność może wynikać zarówno z niedyspozycji fizycznej, jak i psychicznej. W związku z tym również psychiatra, lekarz od chorób natury psychicznej może wystawić takie zwolnienie. Często powodami takich zwolnień są skutki mobbingu, prześladowań w pracy czy choroba cywilizacyjna - depresja.

Pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim ma prawo przebywać na zasiłku chorobowym 182 dni (licząc łącznie z pierwszymi 33 dniami przypadającymi na wynagrodzenie chorobowe). Istnieją jednak dwa wyjątki od tej zasady, wydłużające okres zasiłkowy.

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Art. 8. Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 – nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży – nie dłużej niż przez 270 dni.

Po tym czasie pracownik może zostać skierowany na 3-miesięczne leczenie rehabilitacyjne, i przez ten okres pracodawca nie może zwolnić pracownika. Natomiast po przekroczeniu tego okresu pracodawca może skorzystać z art. 53 Kodeksu pracy i zwolnić pracownika bez wypowiedzenia z powodu długotrwałej nieobecności w pracy. Przez cały okres zwolnienia pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy w wysokości 80% podstawy zasiłku.

Zwolnienie od psychiatry a kontrola ZUS

Zwolnienie od psychiatry wystawiane jest  na standardowym druku ZUS ZLA. Zazwyczaj zawiera adnotację o tym, że pracownik może chodzić. Choć choroby natury psychicznej trudniej zidentyfikować, kontrole pracowników przez pracodawców czy urzędników ZUS są powszechne i bardzo częste.

Celem zwolnienia lekarskiego jest umożliwienie pracownikowi powrotu do zdrowia i tym samym do wykonywania pracy. W związku ze wspomnianą wyżej adnotacją, pracownik może wyjść do apteki czy np. po zakupy. W przypadku osób chorujących na schorzenia natury psychicznej elementem terapii mogą być:

  • spacery,
  • aktywność fizyczna czy
  • wyjazd mające na celu poratowanie zdrowia.

W takiej sytuacji ZUS nie może podważyć prawa do zasiłku chorobowego, argumentując to nieobecnością pracownika w domu. Warto jednak poprosić lekarza o wydanie zaleceń, które zostaną uwzględnione w e-ZLA. Będzie to dowód dla ZUS-u w sytuacji sporu i wstrzymania wypłaty zasiłku. Pracownik również może zostać wezwany na stawienie się przed komisją, która oceni zasadność przebywania na zwolnieniu lekarskim.

Zwolnienie od psychiatry w świadectwie pracy

Nie ma przeciwwskazań do tego, aby wręczyć wypowiedzenie pracownikowi, który powrócił do pracy po okresie zwolnienia lekarskiego spowodowanymi problemami psychicznymi. Po rozwiązaniu umowy pracodawca zobowiązany jest do przekazania pracownikowi świadectwa pracy. Nie należy martwić się tym, że będzie tam informacja o leczeniu psychiatrycznym. Wykazany będzie jedynie okres choroby, bez podawania przyczyny. Jednak z pewnością każdy przyszły pracodawca zwróci uwagę na długi okres choroby, co w pewnym stopniu nie wpłynie pozytywnie na nasz wizerunek. Oczywiście, nikt nie może zapytać pracownika o przyczynę nieobecności (z jakiego powodu wystawiono zwolnienie), jednak jeśli takie pytanie pojawi się, wystarczy odpowiedzieć, że była to choroba przewlekła.