Poradnik Pracownika

Za jakie badania i zaświadczenia płaci pracodawca?

Zostałem zatrudniony w pewnej firmie. Kadrowa skierowała mnie na badania lekarskie oraz wskazała, że muszę posiadać badania sanepidowskie oraz zaświadczenie o niekaralności. Czy za wszystkie te dokumenty sam mam ponosić koszty? Czy przepisy regulują za jakie badania i zaświadczenia płaci pracodawca?

Dariusz, Kalisz

 

Za jakie badania i zaświadczenia płaci pracodawca? 

Co do zasady wszelkie koszty związane z przygotowaniem i dopuszczeniem pracownika do wykonywania pracy ponosi pracodawca. To, za jakie badania i zaświadczenia płaci pracodawca w głównej mierze regulują przepisy.

Badania lekarskie

Każdy pracownik przed rozpoczęciem pracy musi zostać skierowany przez pracodawcę do lekarza medycyny pracy w celu wykonania wstępnych badań. Pracodawca nie może dopuścić pracownika do wykonywania pracy bez ważnych badań lekarskich. W związku z tym są one finansowane ze środków pracodawcy.

Art. 229. Kodeksu pracy
§ 1.Wstępnym badaniom lekarskim, z zastrzeżeniem § 11, podlegają [...]
§ 2. Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim [..]
§ 5. Pracodawca zatrudniający pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających jest obowiązany zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie [...]
§ 6. Badania, o których mowa w § 1, 2 i 5, są przeprowadzane na koszt pracodawcy. Pracodawca ponosi ponadto inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy.

Pracodawca ma możliwość zarówno z góry opłacić pracownikowi badania lekarskie na które został skierowany, jak i również może on dokonać zwrotu poniesionych przez pracownika kosztów na poczet omawianych badań.

Książeczka sanepidowska

Książeczka zdrowia na potrzeby sanitarno-epidemiologiczne jest wymaganym dokumentem przy wykonywaniu pracy, w której istnieje ryzyko przenoszenia chorób zakaźnych. Wymóg posiadania książeczki sanepidowskiej przede wszystkim dotyczy pracowników wykonujących pracę przy żywności i wodzie przeznaczonej do spożycia oraz leków podawanych doustnie.

Podobnie jak w przypadku badań lekarskich koszty wyrobienia książeczki ponosi pracodawca. Jednak wielu pracodawców, chcąc oszczędzić koszty, już w ogłoszeniu o pracę wskazuje, że szuka osób posiadających już ważne badania sanitarno-epidemiologiczne. Jeśli jest to wyraźny wymóg zatrudnienia danej osoby na stanowisku, to pracownik sam powinien ponieść koszty wykonania badań.

Potencjalny koszt wyrobienia książeczki sanepidowskiej to kwota rzędu 150-200 zł.  W kwocie tej zawiera się cena badania materiału na nosicielstwo prątków gruźlicy lub innych czynników chorobotwórczych. Oczywiście pracownicy, objęci obowiązkiem wyrobienia książeczki sanepidowskiej również zobowiązani są do przejścia przez badania lekarskie zgodnie z obowiązującym stanem prawnym.

Zaświadczenie o niekaralności

Za jakie badania i zaświadczenia płaci pracodawca zgodnie z przepisami pracy? Czasami ze względu na charakter wykonywanej pracy, pracodawcy wymagają od swoich pracowników przedstawienia zaświadczenia o niekaralności. Zaświadczenie takie wydawane jest na podstawie Krajowego Rejestru Karnego. W celu otrzymania zaświadczenia należy złożyć wniosek w punkcie informacyjnym przy sądzie rejonowym lub okręgowym. Koszt złożenia takiego wniosku wynosi 30 zł, a jeśli jest składany online - 20 zł. Jednakże, przepisy nie określają wprost obowiązku pokrycia przez pracodawcę kosztów takiego zaświadczenia. Może to argumentować przedstawieniem niezbędnych dokumentów przed rozpoczęciem zatrudnienia.