Poradnik Pracownika

Praca w nocy - jakie obowiązują limity godzin

Słyszałam, że zmiana nocna nie powinna przekraczać 8 godzin. Niejednokrotnie spotkałam się z nockami trwającymi po 12 godzin. Czy praca w nocy zawsze powinna wynosić 8 godzin? Czy zmiana nocna trwająca dłużej to łamanie przepisów?

Kornelia, Katowice

 

Praca w nocy a pora nocna

Według Kodeksu pracy pora nocna obejmuje 8 godzin, które przypadają pomiędzy godziną 21.00 a 7.00 rano. Natomiast wyboru przedziału czasowego dokonuje pracodawca. Wskazuje on porę nocną w regulaminie zakładu pracy, a jeżeli nie jest zobowiązany do wydania regulaminu, przekazuje pracownikowi w formie pisemnej informację dodatkową o warunkach zatrudnienia. 

Kto pracuje w nocy?

Kodeks pracy definiuje także pojęcie osoby pracującej w porze nocnej. Według przepisów za osobę pracującą w porze nocnej uważa się pracownika, którego rozkład czasu pracy obejmuje co najmniej 3 godziny pracy w nocy w każdej dobie lub więcej niż 1/4 czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną.

Praca w nocy a limit 8 godzin

Praca w nocy nie może przekraczać 8 godzin na dobę w przypadku pracowników, którzy wykonują prace szczególnie niebezpieczne lub związane z dużym wysiłkiem fizycznym bądź umysłowym. To pracodawca tworzy wykaz prac szczególnie niebezpiecznych. Podczas ustalania wykazu działa w porozumieniu z zakładową organizacją związkową lub z przedstawicielami pracowników oraz na podstawie opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, uwzględniając konieczność zapewnienia bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia pracowników.

Limit 8 godzin nie obowiązuje pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz w sytuacji, gdy konieczne jest prowadzenie akcji ratowniczej lub usunięcia awarii.

Dodatek za pracę w nocy

Za pracę w porze nocnej przysługuje dodatek do wynagrodzenia. Otrzymuje się go za każdą godzinę pracy w czasie pory nocnej. Dodatek za pracę w nocy wynosi 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2019 roku wynosi ono 2250,00 zł). Jest to wielkość minimalna, którą pracownik musi otrzymać. Pracodawca jednak może zagwarantować pracownikom dodatek na wyższym poziomie. Taki składnik przysługuje pracownikom wykonującym pracę w porze nocnej stale oraz sporadycznie. Dla osób wykonujących pracę w porze nocnej na stałe dodatek ten może zostać wypłacany w formie ryczałtu, którego wysokość odpowiada przewidywanemu wymiarowi pracy w porze nocnej.

Z powyższego wynika, że pracownik w trakcie 12-godzinnej zmiany pracuje jedynie 8 godzin w porze nocnej, za które ma prawo do dodatku do wynagrodzenia. Przy czym czas pracy pracującego w nocy nie może przekraczać 8 godzin na dobę, jeżeli wykonuje prace szczególnie niebezpieczne albo związane z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym.