Pracownik, który jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, ma prawo korzystać z różnego rodzaju urlopów. Wszystkie z nich są gwarantowane przez przepisy Kodeksu pracy. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy pracownik wykorzysta cały przysługujący mu wymiar urlopu lub gdy otrzymał inną (krótką) propozycję pracy, z której chciałby skorzystać. W obu przypadkach najczęściej wykorzystywany jest urlop bezpłatny. W poniższym artykule odpowiadamy na pytanie, kiedy można wziąć urlop bezpłatny.

Urlop bezpłatny – charakterystyka

Urlop bezpłatny jest opisany w art. 174 i 1741 Kodeksu pracy. Traktuje się go jako okres zawieszenia stosunku pracy. Co to oznacza? W czasie kiedy pracownik przebywa na urlopie bezpłatnym, nie otrzymuje wynagrodzenia. Tym samym zwolniony jest z wykonywania pracy na rzecz pracodawcy. Jednocześnie za ten okres pracodawca nie opłaca za pracownika składek społecznych, w tym ubezpieczenia chorobowego, co powoduje, że pracownik w trakcie urlopu bezpłatnego traci prawo do świadczeń chorobowych (np. zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego).

Ważne!

Okres urlopu bezpłatnego nie jest wliczany do stażu pracy pracownika!

Urlop bezpłatny na wniosek pracownika

Co do zasady urlop bezpłatny jest udzielany na pisemny wniosek pracownika. Nie powinien wysyłać go za niego pracodawca. Należy zwrócić uwagę, że wniosek pracownika o udzielenie takiego urlopu nie musi posiadać uzasadnienia. Pracodawca ma prawo odmówić udzielenia urlopu bezpłatnego i co ważne, nie musi uzasadniać swojej decyzji.

Czas trwania urlopu bezpłatnego

Przepisy nie wskazują limitu czasu, na jaki można udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego. Tym samym może on trwać od kilku dni nawet do kilku lat. W praktyce jednak urlop bezpłatny udzielany jest najczęściej na okres od kilku dni do 3 miesięcy. Przy podjęciu urlopu bezpłatnego na dłuży okres strony najczęściej zastrzegają możliwość przerwania urlopu z ważnych powodów, zarówno pracownika, jak i pracodawcy.

Urlop bezpłatny na czas pracy u innego pracodawcy

Istnieje szczególny rodzaj udzielenia urlopu bezpłatnego. Pracodawca udziela urlopu bezpłatnego pracownikowi na czas wykonywania pracy u innego pracodawcy. W takim przypadku sytuacja jest odwrotna. To pracodawca, za pisemną zgodą pracownika, udziela mu urlopu bezpłatnego na czas wykonywania pracy u innego pracodawcy. Wyjątkowo w takiej sytuacji urlop bezpłatny wliczany jest do stażu pracy u pracodawcy udzielającego urlopu.

Powrót do pracy po urlopie bezpłatnym

Po zakończeniu urlopu bezpłatnego pracownik ma prawo wrócić do pracy. Pracodawca nie może odmówić tego pracownikowi. Jednak jeśli pracownik nie stawi się w miejscu pracy po wykorzystaniu urlopu, pracodawca ma prawo wypowiedzieć mu umowę bez okresu wypowiedzenia, z winy pracownika.