Poradnik Pracownika

Płaca minimalna przy wynagrodzeniu prowizyjnym

Zgodnie z art. 6 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wysokość wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonego w danym roku. W roku 2021 będzie ono wynosić 2800 zł brutto. Czym jest minimalne wynagrodzenie i co składa się na jego wysokość? Czy płaca minimalna przy wynagrodzeniu prowizyjnym jest zachowana?

Płaca minimalna

W 2021 roku płaca minimalna będzie wynosić dokładnie 2800 zł brutto. To spory wzrost w porównaniu do roku obecnego (2600 zł brutto). Pojęcie płacy minimalnej nie jest jednak równoznaczne z wynagrodzeniem zasadniczym. Główny Urząd Statystyczny podał listę składników wynagrodzenia i świadczeń wynikających ze stosunku pracy, które zaliczył do wynagrodzeń osobowych. Ich otrzymywanie nie obliguje pracodawcy do dopłaty pensji do kwoty minimalnej.

Z czego składa się płaca minimalna?

Do obliczenia wysokości wynagrodzenia pracownika należy przyjmować przysługujące mu składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy zaliczone – według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny – do wynagrodzeń osobowych. Zgodnie z załącznikiem do objaśnień do sprawozdawczości z zatrudnienia i wynagrodzeń do wynagrodzeń osobowych zalicza się w szczególności:

  • wynagrodzenie zasadnicze;
  • wynagrodzenia podstawowe wyliczane w postaci czasowej, prowizyjnej, akordowej;
  • wyrównanie do minimalnego wynagrodzenia za pracę;
  • dodatki (za znajomość języków, dodatki za szczególne warunki pracy, szczególne kwalifikacje lub pełnienie funkcji kierowniczych);
  • premie, nagrody regulaminowe i uznaniowe;
  • świadczenia o charakterze deputatowym (ekwiwalenty pieniężne, np. deputat węglowy, energetyczny, żywnościowy, za umundurowanie, jeśli jest przewidziane w ustawie);
  • wynagrodzenia za czynności przewidziane do wykonania poza normalnymi godzinami pracy w miejscu pracy lub poza nim, ale wyznaczonym przez pracodawcę (np. pełnienie dyżuru);
  • wynagrodzenia za urlopy wypoczynkowe, za czas niezdolności do pracy wskutek choroby, za czas przestoju niezawinionego przez pracownika, urlop szkoleniowy;
  • ekwiwalenty pieniężne za niewykorzystany urlop wypoczynkowy;
  • świadczenia odszkodowawcze.

Przykład 1.

Minimalne wynagrodzenie w 2020 roku wynosi 2600 zł. Pani Anna pracuje na cały etat i w listopadzie otrzymała 1900 zł wynagrodzenia zasadniczego, ale także 700 zł premii, łącznie zatem 2600 zł. Taka wypłata wynagrodzenia jest równa wynagrodzeniu minimalnemu, pozostaje więc zgodna z prawem.

Jakie składniki podlegają wyłączeniu z podstawy płacy minimalnej?

Przy obliczaniu wynagrodzenia minimalnego pracownika nie wolno uwzględniać:

  • nagród jubileuszowych;
  • odpraw pieniężnych przysługujących pracownikom w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy;
  • wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych;
  • dodatku na pracę w porze nocnej;
  • dodatku stażowego.

Do pensji minimalnej nie wlicza się także: kwot wynikających z umów cywilnoprawnych zawartych oprócz umowy o pracę, zasiłków chorobowych, świadczeń finansowanych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Społecznych, ekwiwalentu za pranie odzieży, wypłaty należności z tytułu podróży służbowych, wynagrodzeń z tytułu korzystania lub rozporządzania prawami autorskimi lub pokrewnymi, tj. honorariów i tantiem.

Wynagrodzenie niższe niż płaca minimalna

W przypadku gdy w danym miesiącu wynagrodzenie pracownika jest niższe od wysokości minimalnej pensji, wówczas następuje uzupełnienie wynagrodzenia do tej wysokości w postaci wyrównania. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o wynagrodzeniu minimalnym wyrównanie wypłaca się za okres każdego miesiąca łącznie z wypłatą.[alert–info]Pracownik musi dostawać wynagrodzenie minimalne co miesiąc, a nie średnio na miesiąc.[/alert–info]

Przykład 2.

Pani Julia otrzymała w grudniu:

  • 2250 zł wynagrodzenia zasadniczego;
  • 1000 zł premii jubileuszowej.

Nagroda jubileuszowa jest świadczeniem, którego nie uwzględnia się w płacy minimalnej. Dlatego pracodawca powinien wypłacić wyrównanie do wynagrodzenia minimalnego.

Pracownicy, którzy wynagradzani są na podstawie godzinowych stawek wynagrodzenia, otrzymają wyrównanie za każdą godzinę pracy. Aby wyliczyć wyrównanie, należy:

  1. wysokość minimalnego wynagrodzenia podzielić przez liczbę godzin pracy przypadającą do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu w ramach pełnego wymiaru czasu;
  2. obliczyć różnicę między wysokością godzinowego wynagrodzenia minimalnego a wysokością wynagrodzenia godzinowego pracownika w danym miesiącu;
  3. otrzymaną różnicę pomnożyć przez liczbę godzin pracy.

Przykład 3.

Pan Jan, który jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 16 złotych za godzinę pracy oraz premię. W listopadzie 2020 roku premii mu nie przyznano. Pracownik przepracował 160 godzin, za które uzyskał wynagrodzenie w wysokości 2560 zł (160 godzin × 16 zł). Jest ono niższe od płacy minimalnej, dlatego pracodawca był obowiązany wypłacić pracownikowi wyrównanie do wynagrodzenia w wysokości 40 zł.

Aby wyliczyć wyrównanie, należy:

  1. minimalną stawkę godzinową: 2600 zł / 160 = 16,25 zł
  2. wyliczyć różnicę stawek: 16,25 zł – 16 zł = 0,25 zł
  3. wyrównanie: 0,25 zł x 160 godzin = 40 zł

Pracownik w listopadzie otrzyma 2600 zł (2560 zł + 40 zł).

Pracownikom wynagradzanym na podstawie miesięcznych stawek, którym nie przysługuje wynagrodzenie za pełny miesięczny wymiar czasu pracy, wyrównanie wypłaca się za każdą godzinę pracy. W tym przypadku należy:

  1. wysokość minimalnego wynagrodzenia podzielić przez liczbę godzin pracy przypadającą do przepracowania w danym miesiącu w ramach pełnego wymiaru czasu;
  2. obliczyć stawkę godzinową pracownika;
  3. wyliczyć różnicę między wysokością godzinowego wynagrodzenia minimalnego a wysokością wynagrodzenia godzinowego pracownika w danym miesiącu;
  4. różnicę pomnożyć przez liczbę godzin pracy pracownika.

Przykład 4.

Pan Karol pracuje w jednostce samorządowej i otrzymuje dodatek stażowy w wysokości 25%. Jego wynagrodzenie zasadnicze brutto wynosi 2400 zł miesięcznie, a dodatek stażowy 600 zł. Razem panu Janowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości 3000 zł. Jest ono większe niż wynagrodzenie minimalne w 2020 roku. W związku z tym, że dodatek stażowy nie jest uwzględniany w płacy minimalnej, pracodawca powinien wypłacić wyrównanie.

W listopadzie wyrównanie zostanie wyliczone następująco:

  1. minimalna stawka godzinowa: 2600 zł / 160 godzin = 16,25 zł
  2. stawka godzinowa pracownika: 2400 zł / 160 godzin = 15 zł
  3. różnica stawek: 16,25 zł – 15 zł = 1,25 zł
  4. wyrównanie: 1,25 zł × 160 godzin = 200 zł

Pan Karol w listopadzie otrzyma 3200 zł (2400 zł + 600 zł + 200 zł).

Płaca minimalna przy wynagrodzeniu prowizyjnym

W systemie wynagradzania prowizyjnego pensja zależy od wyników pracy, a nie np. od wymiaru czasu pracy pracownika. W takim systemie za czas przepracowany pracownikowi przysługuje wynagro­dzenie będące najczęściej iloczynem stawki procentowej oraz kwoty np. obrotu uzyskanego przez pracownika ze sprzedaży. Tak ustalona pensja miesięczna należna za przepra­cowanie pełnego miesiąca nie może być niższa od miesięcznego minimalnego wynagrodzenia za pracę. W przypadku gdy pracownik otrzyma mniej niż usta­wowe minimum, należy mu wypłacić wyrównanie.

Przykład 5.

Pani Ania, która zatrudniona jest na pełen etat, w danym miesiącu otrzymuje:

  • wynagrodzenie zasadnicze 2000 zł

oraz

  • dodatkowo ma prawo do prowizji, która wynosiła:
    • w sierpniu – 0 zł;
    • we wrześniu – 500 zł;
    • w październiku – 1000 zł.

Przez dwa miesiące wynagrodzenie pani Ani było niższe niż minimalne (w 2020 roku – 2600 zł). Z tego powodu pracodawca ma obowiązek zapewnić wyrównanie do kwoty minimalnej płacy za:

  • sierpień – 600 zł;
  • wrzesień – 100 zł.

W październiku pani Ania osiągnęła minimalne wynagrodzenie, dlatego nie otrzyma wyrównania (2000 zł + 1000 zł = 3000 zł).

Przykład 6.

Pan Adam pracuje na pełnym etacie i otrzymuje wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne. Osiągnął płacę w wysokości:

  • 5000 zł w lipcu;
  • 2600 zł w sierpniu;
  • 2300 zł we wrześniu.

Mimo że średnia z całego kwartału jest wyższa niż wynagrodzenie minimalne, to wypłaty należy rozpatrywać miesięcznie. We wrześniu pracodawca powinien wypłacić panu Adamowi wyrównanie w wysokości 300 zł.

Do obliczenia wysokości wynagrodzenia pracownika przyjmuje się przysługujące pracownikowi składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy. Należy je przyrównać do obowiązującego w danym roku minimalnego wynagrodzenia. Płaca minimalna przy wynagrodzeniu prowizyjnym również powinna zostać zapewniona. Jeżeli pracownik zarabia w danym miesiącu mniej niż minimalna, wówczas trzeba wypłacić wyrównanie.