Poradnik Pracownika

Urlop wypoczynkowy udzielany w godzinach

Każdej osobie zatrudnionej w ramach umowy o pracę przysługuje urlop wypoczynkowy, który udzielany jest w dni będące dla pracownika dniami pracy. Na ten moment przepisy prawa pracy nie pozwalają na udzielanie godzinowego urlopu wypoczynkowego, poza pewnymi wyjątkami. Jakimi? Co w takim razie oznacza urlop wypoczynkowy udzielany w godzinach?

Urlop wypoczynkowy

Niezbywalnym prawem pracownika jest coroczny, nieprzerwany, płatny urlop wypoczynkowy (art. 152 Kodeksu pracy).

Roczny wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi:

  • 20 dni - dla pracowników, których staż pracy jest krótszy niż 10 lat;

  • 26 dni - dla pracowników, których staż pracy wynosi co najmniej 10 lat (art. 154 § 1 Kodeksu pracy).

W przypadku pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy urlop przeliczany jest proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (art. 154 § 2 Kodeksu pracy).

Przykład 1.

Pan Michał zatrudniony jest w firmie X na ½ etatu. Ze względu na staż pracy ma on prawo do 26 dni urlopu w roku kalendarzowym. W przeliczeniu na wymiar czasu pracy panu Michałowi przysługuje 13 dni urlopu, czyli 104 godziny (26 dni x ½ = 13 dni).

Z kolei pracownicy niepełnosprawni z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mają prawo do dodatkowych 10 dni urlopu w roku kalendarzowym.

Urlop wypoczynkowy udzielany w godzinach

Urlop wypoczynkowy udzielany jest w godzinach w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Urlop udzielany jest w wymiarze godzinowym odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy w danym dniu (art. 1542 § 1 Kodeksu pracy). Przyjmuje się, że jeden dzień urlopu to 8 godzin (art. 1542 § 2 Kodeksu pracy), przy czym jeżeli norma dobowa pracownika jest inna, będzie jej odpowiadał. Z wymiaru urlopu godzinowego pracodawca powinien odliczyć taką liczbę godzin, jaką pracownik miał przepracować w dniu, w którym został mu udzielony urlop. Powyższa zasada udzielania urlopu wypoczynkowego dotyczy wszystkich pracowników, niezależnie od wymiaru czy systemu czasu pracy i odnosi się również do urlopu na żądanie.

Przykład 2.

Pani Małgorzata zatrudniona jest w równoważnym systemie czasu pracy. W poniedziałek miała przepracować 10 godzin, we wtorek 8, a w środę znów 10 godzin. Na te dni poprosiła pracodawcę o urlop. Urlop został jej udzielony zgodnie z obowiązującym ją rozkładem czasu pracy, czyli łącznie pani Małgorzata wykorzystała 28 godzin urlopu wypoczynkowego. Roczny wymiar jej urlopu wynosi 208 godzin (26 dni). Jeszcze nie korzystała z urlopu w tym roku, więc pracodawca powinien od rocznego wymiaru odjąć wykorzystane godziny urlopu (208 godzin - 28 godzin = 180 godzin). Pani Małgorzacie pozostało 180 godzin urlopu do wykorzystania.

Pracownik ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ma dobową normę czasu pracy wynoszącą 7 godzin, tzn. że jeden dzień urlopu będzie odpowiadał 7 godzinom.

Przykład 3.
Pan Wojciech legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, w związku z czym jego roczny wymiar urlopu wynosi 36 dni (252 godziny), a dobowa norma czasu pracy 7 godzin. Od 4.06.2018 r. do 17.06.2018 r. będzie korzystał z urlopu wypoczynkowego. Aby wyliczyć urlop wypoczynkowy, który pozostanie panu Wojciechowi, pracodawca od rocznego wymiaru (36 dni) będzie musiał odjąć liczbę dni urlopu, które pan Wojciech wykorzysta w czerwcu (10 dni). W związku z tym po wykorzystaniu czerwcowego urlopu pozostanie mu 26 dni (182 godziny) urlopu do wykorzystania.

Urlop wypoczynkowy nie może zostać udzielony w dzień wolny od pracy.

Urlop wypoczynkowy na część dnia

Istnieje pewien wyjątek, kiedy dopuszczalne jest udzielenie urlopu wypoczynkowego na część dnia. Możliwe jest to, jeżeli wymiar urlopu, który pozostał pracownikowi do wykorzystania, jest niższy niż wymiar czasu pracownika w dniu, w którym będzie korzystał z urlopu (art. 1542 § 4 Kodeksu pracy).

Przykład 4.

Pani Iwonie zatrudnionej w równoważnym systemie czasu pracy pozostało 7 godzin urlopu do wykorzystania. W piątek miała pracować 10 godzin. Poprosiła kierownika o urlop tego dnia. Został jej on udzielony, ale jedynie na część dnia (7 godzin), ze względu na to, że taki wymiar pozostał pani Iwonie do wykorzystania. Na pozostałe 3 godziny musiała przyjść do pracy.

Taka sytuacja może mieć również miejsce, jeżeli w ciągu roku kalendarzowego pracownik zmieni wymiar czasu pracy.

Przykład 5.

Pan Grzegorz jest zatrudniony na ¾ etatu. Od października ma zmienić mu się wymiar na pełny etat. W okresie od stycznia do września panu Grzegorzowi przysługiwało 117 godzin urlopu wypoczynkowego, a od października do grudnia 52 godziny. W okresie od stycznia do września wykorzystał on 78 godzin. Pozostałe 39 godzin wraz z 52 godzinami (łącznie 91 godzin) przysługującymi za okres od października do grudnia miał wykorzystać w tym okresie. Po wykorzystaniu 11 dni urlopu (88 godzin) pozostały 3 godziny, które pan Grzegorz ma wykorzystać 21.12.2018 r. Tego dnia będzie on musiał przyjść do pracy na 5 godzin (norma dobowa wynosi 8 godzin, a pozostały już tylko 3 godziny urlopu do wykorzystania).

Jeżeli pracownik chciałby skorzystać z urlopu przez część dnia, dopuszczalne jest zwolnienie w celu załatwienia spraw prywatnych na pisemny wniosek pracownika. Później pracownik ma obowiązek odpracować godziny zwolnienia.

Trwają prace nad nowym Kodeksem pracy, który prawdopodobnie będzie umożliwiał korzystanie z urlopu w wymiarze godzinowym (na część dnia).