Poradnik Pracownika

Data złożenia wniosku o emeryturę – jaki ma wpływ na wysokość świadczenia?

Wysokość emerytury i wiek emerytalny to tematy budzące w Polsce wiele emocji. Osoby zbliżające się do wieku emerytalnego dzięki znajomości przepisów mogą sobie zapewnić trochę wyższe świadczenie, a to za sprawą złożenia wniosku o emeryturę w odpowiednim terminie. Jaka jest najlepsza data złożenia wniosku o emeryturę? Sprawdź!

Data złożenia wniosku o emeryturę a jej wysokość

Aktualnie powszechny wiek emerytalny w Polsce wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Data złożenia wniosku o emeryturę jest jednym z czynników decydujących o jej wysokości dla osób wnioskujących o jej przyznanie począwszy od miesiąca przypadającego po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.

Wniosek o emeryturę można składać trzydzieści dni przed osiągnięciem wieku emerytalnego, a prawo do emerytury nabywane jest z dniem osiągnięcia wieku emerytalnego.

Na wysokość świadczenia emerytalnego wpływa średnie dalsze trwanie życia określane na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn. Średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach; wyliczane jest na podstawie danych o liczbie osób umierających w danych kategoriach wiekowych. Tablica dalszego trwania życia publikowana jest co roku i zawiera dane dla osób od 30. do 90. roku życia.

Jeżeli zmniejsza się średnia długość życia w Polsce, wówczas przez to zwiększą się świadczenia emerytalne. W razie wydłużenia średniej długości życia emerytury ulegają obniżeniu.

Najnowszy Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 25 marca 2019 roku w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn

Tablice średniego dalszego trwania życia są podstawą przyznawania emerytur na wnioski zgłoszone od 1 kwietnia do 31 marca następnego roku kalendarzowego. Jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego, do ustalenia wysokości emerytury stosuje się tablice trwania życia obowiązujące w dniu, w którym ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

Ustalenie wieku ubezpieczonego w ukończonych latach i miesiącach przy ustalaniu wysokości świadczenia emerytalnego

Wiek ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę wyraża się w ukończonych latach i miesiącach. W przypadku gdy wniosek o emeryturę został złożony w miesiącu osiągnięcia wieku emerytalnego, wartość średniego dalszego trwania życia przyjmowana jest z dnia osiągnięcia tego wieku. Jeżeli natomiast wniosek o emeryturę zostanie złożony po miesiącu osiągnięcia tego wieku, wartość średniego dalszego trwania życia przyjmowana jest z dnia złożenia wniosku.

Jeżeli dana osoba złoży wniosek o przyznanie emerytury po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, możliwe są dwie sytuacje:

1. Przed ukończeniem kolejnego miesiąca życia Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjmuje średnie dalsze trwanie życia dla tego ukończonego wieku.

Przykład 1.

Pan Adrian ukończył 65 lat, a tym samym osiągnął wiek emerytalny 15 maja 2020 roku. Jeżeli pan Adrian złoży wniosek o emeryturę przed 15 czerwca 2020 roku, wówczas ZUS przyjmie średnie dalsze trwanie życia dla wieku 65 lat.

2. Po ukończeniu kolejnego miesiąca życia ZUS przyjmuje średnie dalsze trwanie życia dla wieku wyższego o miesiąc.

Przykład 2.

Jeżeli Pan Adrian z przykładu 1. złoży wniosek 25 czerwca lub później (a przed 25 lipca), czyli po ukończeniu 65 lat i jednego miesiąca, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjmie wówczas średnie dalsze trwanie życia dla wieku 65 lat i 1 miesiąc.

Wniosek złożony później wpływa na nieco wyższe świadczenie, ponieważ ZUS przyjmuje wtedy krótsze średnie dalsze trwanie życia.

Co jeszcze ma wpływ na wysokość emerytury?

Emerytura jest obliczana przez podzielenie zgromadzonego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych kapitału (stanowiącego sumę zwaloryzowanego kapitału początkowego i zwaloryzowanych składek emerytalnych zgromadzonych na koncie w ZUS) przez odpowiednią wartość z tablicy dalszego trwania życia.

Art. 25 ust. 1 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173–175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185”.

Staż pracy, czyli okres ubezpieczenia, nie ma wpływu na ustalenie prawa do emerytury, ale ma istotne znaczenie dla ustalenia wartości świadczenia emerytalnego.

Art. 26 ust. 1 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183”.

Jak widać, na wysokość emerytury wpływa wiele czynników, kluczowy jest jednak zgromadzony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych kapitał. Im więcej zarabiamy, tym wyższe składki emerytalne są odprowadzane do ZUS i tym wyższe otrzymamy świadczenie emerytalne. Data złożenia wniosku o emeryturę ma wpływ na jej wysokość, jednak w praktyce różnice w wysokości świadczenia wahają się zaledwie od kilku do kilkudziesięciu złotych.