Umowa o pracę może zostać rozwiązana zarówno przez pracodawcę, jak i pracownika. Wyróżniamy różne formy jej rozwiązania w zależności od okoliczności. Najbardziej popularnym sposobem jest rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem. Zdarza się jednak, że obydwu stronom zależy na szybszym zakończeniu umowy. Wtedy mamy do czynienia z porozumieniem stron. Wyróżniamy jeszcze jeden sposób, który można wykorzystać, gdy pracodawca naruszy podstawowe obowiązki pracownicze - wypowiedzenie w trybie natychmiastowym.

Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika - jakie są sposoby?

Pracownik umowę o pracę może rozwiązać na 3 sposoby:

  • za wypowiedzeniem

  • w trybie natychmiastowym

  • za porozumieniem stron.

Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem polega na złożeniu przez pracownika oświadczenia skutkującego zakończeniem umowy po okresie wypowiedzenia. Dokumentu nie trzeba dostarczać ani na piśmie, ani osobiście, jednakże jest to najbezpieczniejszy sposób, gdyż w przypadku skierowania pracownika na drogę sądową to właśnie on będzie musiał udowodnić dostarczenie wypowiedzenia. Pismo należy wręczyć w dwóch wersjach, jednej dla pracodawcy, a drugiej dla pracownika, aby pracownik również miał potwierdzenie  otrzymania. Nie trzeba w nim zawierać powodu wypowiedzenia. Niestety w przypadku złożenia wypowiedzenia przez pracownika, nie przysługują mu 2 dni zwolnienia na poszukiwanie pracy.

Z rozwiązaniem umowy o pracę w trybie natychmiastowym (inaczej rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia), mamy styczność kiedy pracodawca w sposób ciężki naruszy podstawowe obowiązki pracownicze. Do takich obowiązków należy np. zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy czy też wynagradzanie pracownika za wykonaną pracę. Jeżeli otrzymamy od lekarza orzeczenie, że wykonywana przez nas praca ma szkodliwy wpływ na nasze zdrowie, pracodawca ma obowiązek przenieść nas do innej, bezpiecznej pracy. Jeśli tego nie zrobi, również możemy rozwiązać umowę w tym trybie. Co ważne, składając wypowiedzenie ze skutkiem natychmiastowym, konieczne jest podanie konkretnej  przyczyny złożenia tego dokumentu. Kiedy rozwiązujemy umowę w ten sposób, przysługuje nam odszkodowanie za okres wypowiedzenia.

Pracownik będący na okresie wypowiedzenia z reguły nie ma już motywacji do pracy. Dlatego też przygotowując się na rozmowę z szefem, najlepiej oprócz wypowiedzenia, zabrać ze sobą rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Jest to szczególny rodzaj rozwiązania, w którym obie strony decydują się na szybsze zakończenie umowy.

Uwaga!

Złożone wypowiedzenie można cofnąć. Należy wówczas złożyć oświadczenie o cofnięciu wypowiedzenia.

Czy każdy może rozwiązać umowę?

Od 2016 r. rozwiązanie umowy o pracę może złożyć każdy pracownik, niezależnie od rodzaju umowy, w ramach której jest zatrudniony. Rodzaj umowy może mieć niekiedy znaczenie przy określaniu długości okresu wypowiedzenia, ale o tym w dalszej części artykułu.

Ile wynosi okres wypowiedzenia?

Rozwiązywanie umowy o pracę za wypowiedzeniem, jak nazwa wskazuje, oznacza, że obowiązuje nas okres wypowiedzenia. Jego długość uzależniona jest od rodzaju umowy i stażu pracy u danego pracodawcy.

Okres wypowiedzenia umowy o pracę na okres próbny wynosi:

  • 3 dni robocze, jeżeli umowa zawarta jest na czas niedłuższy niż 2 tygodnie;

  • 1 tydzień, jeżeli umowa zawarta jest na czas dłuższy niż 2 tygodnie;

  • 2 tygodnie, jeżeli umowa zawarta jest na 3 miesiące.

Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony i nieokreślony wynosi:

  • 2 tygodnie, jeżeli staż pracy u danego pracodawcy wynosi mniej niż 6 miesięcy;

  • 1 miesiąc, jeżeli staż pracy wynosi co najmniej 6 miesięcy;

  • 3 miesiące, jeżeli staż pracy wynosi co najmniej 3 lata.

Do stażu pracy zalicza się łączny czas zatrudnienia u danego pracodawcy z wszystkich stosunków pracy, niezależnie od tego, czy pomiędzy poszczególnymi umowami były przerwy.

Do czasu zatrudnienia wlicza się także:

  • zwolnienie chorobowe;

  • urlop wychowawczy;

  • urlop bezpłatny;

  • czas zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, jeśli zmiana pracodawcy była spowodowana przejęciem zakładu pracy;

  • czas zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, jeśli aktualny pracodawca jest następcą prawnym poprzedniego.

Uwaga!

Do stażu pracy wlicza się też sam okres wypowiedzenia.