Poradnik Pracownika

Wniosek o roczny urlop macierzyński - złożenie go po terminie

Chciałam skorzystać z “rocznego urlopu macierzyńskiego” i złożyłam wniosek. Pracodawca jednak poinformował mnie, że wniosek o roczny urlop macierzyński otrzymał po terminie. Czy w takim wypadku mam prawo do rocznego urlopu?

Gabriela, Stare Juchy

 

Urlop macierzyński a urlop rodzicielski

Urlop macierzyński przysługuje osobie objętej ubezpieczeniami ZUS w przypadku, gdy urodziła ona jedno lub więcej dzieci.

Pierwsze 14 tygodniu urlopu macierzyńskiego są dla pracownicy obowiązkowe - dopiero po tym czasie ma ona prawo zrezygnować z tego przywileju.

Wymiar tego urlopu jest uzależniony od ilości urodzonych dzieci.

Art. 180 § 1Kodeksu pracy
Pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:
1
) 20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie; 
2) 31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie; 
3) 33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie; 
4) 35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie; 
5) 37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.
Dodatkowo urlop macierzyński może zostać podzielony pomiędzy matką a ojcem dziecka.

Urlop rodzicielski jest to natomiast urlop, jaki przysługuje rodzicom dziecka bezpośrednio po okresie urlopu macierzyńskiego. Wymiar tego urlopu wynosi odpowiednio:

  • 32 tygodnie może wykorzystać osoba, której urodziło się jedno dziecko,
  • 34 tygodnie wykorzystają rodzice, którym przy jednym porodzie narodziło się dwoje lub więcej dzieci.

Rodzice dziecka również mają możliwość dzielić się urlopem rodzicielskim.

Wniosek o roczny urlop macierzyński

Określenie "roczny urlop macierzyński" jest terminem potocznym, ponieważ zgodnie z literą prawa urlop macierzyński może wynieść maksymalnie 37 tygodni. Sformułowanie to przyjęło się w nomenklaturze powszechnej, ponieważ kobieta która urodzi jedno dziecko ma prawo do wykorzystania 20 tygodniu urlopu macierzyńskiego oraz 32 tygodniu urlopu rodzicielskiego, co daje w sumie okres 52 tygodni czyli w zaokrągleniu rok.

Kobieta uprawniona do pobierania zasiłku macierzyńskiego, chcąca skorzystać z urlopu rodzicielskiego powinna złożyć wniosek o udzielenie jej tego urlopu.

Art. 1791 § 1 Kodeksu pracy określa, że pracownica może, nie później niż 21 dni po porodzie, złożyć pisemny wniosek o roczny urlop macierzyński, czyli o udzielenie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. W takim wypadku pracodawca jest zobowiązany uwzględnić taki wniosek. Jednakże, prawo do złożenia takiego wniosku występuje również po upłynięciu wskazanych w ustawie 21 dni.

Upływ terminu 21 dni nie pozbawia prawa do rocznego urlopu, jednak zmienia zasady wypłaty zasiłku macierzyńskiego.
W przypadku złożenia wniosku o roczny urlop macierzyński w terminie późniejszymi, czyli przekroczenia 21-dniowego okresu od dnia porodu, pracownica dalej może ubiegać się o wszystkie urlopy związane z urodzeniem dziecka. Spóźnienie się z dostarczeniem wniosku spowoduje konsekwencje w zakresie wysokości wypłacanego zasiłku za urlop macierzyński i rodzicielski. Wniosek o roczny urlop macierzyński złożony w terminie uprawnia do otrzymywania 80% wymiaru zasiłku za cały okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego oraz rodzicielskiego. W przypadku złożenia go po terminie, pracownica otrzyma 100% podstawy wymiaru za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu i za pierwsze 6 tygodni urlopu rodzicielskiego, a za pozostałe 26 tygodni urlopu rodzicielskiego przysługiwać będzie jedynie 60%. W tej sytuacji należy pamiętać o złożeniu wniosku o urlop rodzicielski - w terminie nie krótszym niż 21 dni przed jego rozpoczęciem (art. 1821d § 1 Kodeksu pracy). Należy również pamiętać, że urlop rodzicielski można podzielić na maksymalnie 4 części, a na jego wykorzystanie pracownik ma czas do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 lat.